Με αφορμή το 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου – το οποίο σήκωσε αυλαία την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου, με το σκηνοθετικό ντεμπούτο του σεναριογράφου, Ετιέν Κομάρ, «Django» (2017) και ολοκληρώνεται την Κυριακή 19 Φεβρουαρίου, με την απονομή των βραβείων και της Χρυσής Άρκτου – πραγματοποιούμε μία κινηματογραφική περιπλάνηση στην Γερμανική πρωτεύουσα, με ξεναγό χαρακτηριστικές και προσωπικά, αγαπημένες ταινίες.
«Τρέξε Λόλα, Τρέξε» (Run Lola Run / Lola Rennt – 1998) του Τομ Τίκβερ (Γερμανία)
Στο Βερολίνο της δεκαετίας του 1990 ο νεαρός Μάνι (Μόριτς Μπλάιμπτροϊ) χάνει στο τρένο τα 100.000 μάρκα που πρέπει να επιστρέψει στον λαθρέμπορο Ρόνι. Απελπισμένος παίρνει τηλέφωνο τη φίλη του Λόλα (Φράνκα Ποτέντε) η οποία θα κάνει τα πάντα για να τον βοηθήσει. Ακολουθεί το ανελέητο κυνηγητό διάρκειας είκοσι λεπτών, για την ανεύρεση των χρημάτων – σε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Μία εντυπωσιακή ταινία, με ανατρεπτικό μοντάζ, η οποία ουσιαστικά μας σύστησε τον Γερμανό κινηματογραφιστή, Τομ Τίκβερ.
Ο Τομ Τίκβερ γεννήθηκε το 1965 στο Βούπερταλ της Γερμανίας. Σινεφίλ από παιδί άρχισε να γυρίζει μικρές ταινίες με μια μηχανή Super-8 από τα 11 του. Εργάστηκε αρχικά ως μηχανικός προβολής στο Βερολίνο και στη συνέχεια ως προγραμματιστής ταινιών σε φεστιβάλ. Μετά από δύο ταινίες μικρού μήκους (“Because” – 1990, “Epilogue” – 1993) γύρισε την πρώτη του ταινία μυθοπλασίας μεγάλου μήκους με τον τίτλο “Deadly Maria” το 1993. Το 1994 ίδρυσε μαζί με τους Stefan Arndt, Wolfgang Becker και Dani Levy, την εταιρεία παραγωγής “X Filme Creative Pool”. Το 1998 γύρισε την ταινία που τον έκανε διάσημο στη χώρα του, αλλά και διεθνώς. Το «Τρέξε Λόλα, Τρέξε», αποτέλεσε την πιο εμπορική ταινία στη Γερμανία εκείνη τη χρονιά και τιμήθηκε με το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ του Σάντανς, ενώ συμμετείχε και στο επίσημο Διαγωνιστικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Βενετίας, διεκδικώντας το Χρυσό Λιοντάρι.
«Οι Ζωές των Άλλων» (The Lives of Others / Das Leben der Anderen – 2006) του Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ (Γερμανία)
1984. Οι κάτοικοι του Ανατολικού Βερολίνου βρίσκονται κάτω από την επιτήρηση των 100.000 υπαλλήλων και 200.000 κατασκόπων της Στάζι. Ανάμεσα στους πιο αφοσιωμένους πράκτορες και ένας που γοητεύεται από τη ζωή ενός θεατρικού συγγραφέα, για τον οποίο έχει υποψίες ότι δεν είναι τόσο «καθαρός» όσο φαίνεται. Αποφασίζει λοιπόν να παρακολουθήσει τη ζωή και τη σχέση του με μια διάσημη ηθοποιό. Βασισμένο στην πρόσφατη ιστορία της Γερμανίας και σε μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της Ευρώπης, το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Φον Ντόνερσμαρκ μοιάζει να είναι η πιο αξιόλογη κινηματογραφική απεικόνιση της ατμόσφαιρας τρόμου που επικρατούσε στο Βερολίνο πριν από την πτώση του Τείχους.
Ένα στιβαρό δράμα χαρακτήρων που καταγγέλλει τον κρατικό παραλογισμό για να καταλήξει σε μια διαχρονική παραβολή για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Στα χνάρια της Πτώσης του Ολιβερ Χιρσμπίγκελ, ο Φον Ντόνερσμαρκ επικεντρώνεται στους ήρωές του, πριν τους αναγάγει σε σύμβολα μιας ολόκληρης εποχής, τοποθετώντας στο κέντρο του δράματος τη σπουδαία Γερμανίδα ηθοποιό,Μαρτίνα Γκέντεκ. Μαζί τους πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Ούλριχ Μίχε, Σεμπάστιαν Κοχ και Ούλριχ Τουκούρ. Το υπέροχο μουσικό σκορ υπογράφει ο βραβευμένος με Όσκαρ συνθέτης, Γκάμπριελ Γιάρεντ (O Άγγλος Ασθενής). Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ευρωπαϊκής Ταινίας το 2006, καθώς και τοΌσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.
«Good Bye, Lenin!» (2003) του Βόλφγκανγκ Μπέκερ (Γερμανία)
Ανατολικό Βερολίνο, φθινόπωρο του 1989: Η μητέρα του Alex Kerner πέφτει σε κόμμα λόγω καρδιακής προσβολής. Ξυπνά το καλοκαίρι του 1990. Το Τείχος έχει πέσει, εκείνη όμως δεν το γνωρίζει. Σύμφωνα με τον γιατρό, οποιαδήποτε συγκίνηση θα μπορούσε να αποβεί μοιραία. Ο Alex κάνει τα πάντα για να της κρύψει την κατάρρευση του σοσιαλιστικού καθεστώτος, στο οποίο εκείνη πίστευε. Σκηνοθετεί και «ξαναζωντανεύει» για χάρη της τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας. Έρχεται ωστόσο η μέρα που το θέατρο πρέπει να σταματήσει και η μητέρα να μάθει επιτέλους την αλήθεια.
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και πρωτότυπες ταινίες της συγκεκριμένης κατηγορίας, το φιλμ «Good Bye, Lenin!» του Βόλφγκανγκ Μπέκερ – υποψήφιο για Χρυσή Σφαίρα Καλύτερη Ξενόγλωσσης Ταινίας – διακατέχεται από τις ερμηνείες των Ντάνιελ Μπρουλ, Κατρίν Ζας, Μαρία Σιμόν, ενώ διαθέτει ένα από τα ομορφότερα μουσικά σκορ, το οποίο υπογράφει ο σπουδαίος συνθέτης, Yann Tiersen. Η ταινία κέρδισε επίσης το 2003, έξι Βραβεία από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, μεταξύ αυτών και εκείνο της Καλύτερης Ταινίας.
«Το Αυγό του Φιδιού» (1977) του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν (Δυτική Γερμανία, Η.Π.Α.)
Η ταινία, περιγράφει μια εβδομάδα από τη ζωή του Άμπελ Ρόζεμπεργκ, τον οποίο υποδύεται ο Ντέιβιντ Καραντάιν, ως άνεργος Αμερικανός ακροβάτης τσίρκου, που ζει στο τσακισμένο από τη φτώχεια Βερολίνο, μετά τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όταν ο αδερφός του αυτοκτονεί, ο Άμπελ βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι ενός παλιού φίλου, του καθηγητή Βερέγκους. Με κάποιο τρόπο, μαθαίνει τρομακτικά μυστικά και τον λόγο που οδήγησε τον αδερφό του στην αυτοκτονία. Στο πλευρό του Ντέιβιντ Καραντάιν, βλέπουμε επίσης τους Χάινς Μπένεντ, Γκερτ Φρέμπε, καθώς και την αγαπημένη, Λιβ Ούλμαν.
Οκτώ ημέρες από την καθημερινή ζωή στη δημοκρατία της Βαϊμάρης, το Φθινόπωρο του 1923, με την φτώχεια και την τεράστια ανεργία, εκεί όπου «ένα πακέτο τσιγάρα κοστίζει τέσσερα δισεκατομμύρια μάρκα» και «όλοι σχεδόν έχουν χάσει την πίστη τους στο μέλλον και το παρόν». Το πραξικόπημα του Χίτλερ θα αποτύχει. Η απήχηση των δυνάμεων του εθνικοσοσιαλισμού είναι ακόμη περιορισμένη, αλλά σε αυτήν την περιδίνησή του σε μια κοινωνία που ζει την παρακμή της, ο Έιμπελ θα ‘ρθει πρόσωπο με πρόσωπο με το «Αυγό του Φιδιού» που επωάζεται αργά, σταθερά και απροκάλυπτα. Μία σπουδαία ταινία, σε σκηνοθεσία και σε σενάριο, του μεγάλου Ίνγκμαρ Μπέργκμαν… Ένας ιδιαίτερος σχολιασμός του Σουηδού δημιουργού, σχετικά με την πορεία του φασισμού από τη γέννησή του, ως την ωρίμανσή του.
Το «Αβγό του Φιδιού» αποτελεί μία από τις λιγότερες γνωστές ταινίες του κορυφαίου Σουηδού σκηνοθέτη. Ο Μπέργκμαν, ανήκε στην κατηγορία εκείνη των σκηνοθετών που αρέσκονταν στο να χρησιμοποιούν στα έργα τους, μία συγκεκριμένη και ιδιαίτερα αξιόλογη, ομάδα ηθοποιών. Το συγκεκριμένο φιλμ θα λέγαμε ότι απλά αποτελεί τη μεγάλη εξαίρεση του κανόνα, καθώς ο πρωταγωνιστικός ρόλος παραχωρείται στον Ντέιβιντ Καραντάιν, ο οποίος καλείται να ερμηνεύσει έναν άνεργο Αμερικανό ακροβάτη τσίρκου, ίσως στον κορυφαίο ρόλο της πλούσιας καριέρας του.
