Νέα εποχή ξεκινά από σήμερα Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτου, καθώς η διαδικασία περνά πλέον σε πλήρως ηλεκτρονικό περιβάλλον.
Οι νέες κατασχέσεις θα καταγράφονται ψηφιακά, ενώ κάθε υπόθεση θα αποκτά έναν Μοναδικό Κωδικό Δήλωσης (ΜΚΔ). Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα ηλεκτρονικό ίχνος για την πορεία της κατάσχεσης, από την επίδοσή της μέχρι και τη δήλωση της τράπεζας ή του άλλου τρίτου.
Η αλλαγή αφορά άμεσα τους οφειλέτες, καθώς περιορίζονται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες και καθορίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι χρόνοι μέσα στους οποίους πρέπει να ενεργήσουν οι εμπλεκόμενοι.
Πώς λειτουργεί η νέα διαδικασία
Η κατάσχεση εις χείρας τρίτου χρησιμοποιείται όταν ένας πιστωτής επιδιώκει να εισπράξει οφειλή από χρήματα ή περιουσιακό στοιχείο που βρίσκεται στην κατοχή κάποιου τρίτου.
Στην περίπτωση ενός τραπεζικού λογαριασμού, για παράδειγμα, η τράπεζα θεωρείται ο τρίτος, καθώς σε αυτήν βρίσκονται τα χρήματα του οφειλέτη.
Ανάλογη διαδικασία μπορεί να ακολουθηθεί και σε άλλες περιπτώσεις, όπως χρήματα που οφείλονται στον οφειλέτη από εργοδότη, πελάτη ή άλλο φορέα.
Μετά την επίδοση του κατασχετηρίου, ο τρίτος καλείται να δηλώσει εάν υπάρχουν χρήματα ή άλλη απαίτηση που μπορεί να κατασχεθεί, ποιο είναι το σχετικό ποσό και εάν υπάρχουν λόγοι που εμποδίζουν την κατάσχεση.
Ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης
Κεντρικό στοιχείο της νέας ψηφιακής διαδικασίας είναι ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης (ΜΚΔ).
Ο δικαστικός επιμελητής θα καταχωρίζει ηλεκτρονικά τα στοιχεία της κατάσχεσης στην αρμόδια πλατφόρμα και το σύστημα θα εκδίδει τον συγκεκριμένο κωδικό.
Ο ΜΚΔ θα συνδέει την κατάσχεση με τη δήλωση της τράπεζας ή οποιουδήποτε άλλου τρίτου και θα επιτρέπει την ηλεκτρονική αναζήτηση των στοιχείων της υπόθεσης.
Έτσι, η διαδικασία αποκτά ουσιαστικά μια ψηφιακή ταυτότητα, με τα βασικά στάδια να καταγράφονται ηλεκτρονικά.
Ο οφειλέτης θα μπορεί να ενημερώνεται για την υπόθεση μέσω πληρεξούσιου ή εξουσιοδοτημένου δικηγόρου, ο οποίος θα έχει τη δυνατότητα πρόσβασης στα σχετικά στοιχεία με τη χρήση του ΜΚΔ και της απαραίτητης εξουσιοδότησης.
Καταγράφεται ακόμη και η ώρα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα.
Οι δηλώσεις των τραπεζών και των λοιπών τρίτων θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά και θα φέρουν εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή, ενώ το σύστημα θα καταγράφει με ακρίβεια την ημερομηνία και την ώρα υποβολής.
Η γενική προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης είναι έως την όγδοη ημέρα από την επίδοση του κατασχετηρίου, ενώ για ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται μεγαλύτερη προθεσμία.
Η καταληκτική ώρα είναι πλέον συγκεκριμένη, καθώς η διαδικασία ολοκληρώνεται μέχρι τις 19:00:00 της τελευταίας ημέρας.
Εάν η τελευταία ημέρα είναι αργία, η προθεσμία μεταφέρεται στην επόμενη εργάσιμη ημέρα.
Σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος κατά την τελευταία ημέρα, προβλέπεται ειδική διαδικασία ώστε να μην χαθεί η προθεσμία.
Τι ισχύει για το ακατάσχετο
Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι προβλέψεις για προστατευόμενα ποσά.
Η τράπεζα οφείλει να εξετάζει εάν υπάρχουν χρήματα τα οποία προστατεύονται από το ακατάσχετο και να αποτυπώνει σχετικές πληροφορίες στη δήλωσή της.
Επομένως, η νέα ηλεκτρονική διαδικασία δεν μετατρέπει αυτομάτως κάθε τραπεζικό υπόλοιπο σε διαθέσιμο ποσό προς κατάσχεση.
Ποιες υποθέσεις αφορά
Το νέο σύστημα εφαρμόζεται στις κατασχέσεις εις χείρας τρίτου που επιβάλλονται από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και έπειτα.
Οι κατασχέσεις που είχαν επιβληθεί πριν από την ημερομηνία αυτή δεν μεταφέρονται αυτομάτως στη νέα ηλεκτρονική διαδικασία.
Οι αμοιβές των δικαστικών επιμελητών
Παράλληλα, προβλέπονται συγκεκριμένες αμοιβές για τη σύνταξη της έκθεσης κατάσχεσης.
Όταν το ποσό της απαίτησης δεν ξεπερνά τις 8.000 ευρώ, η αμοιβή ανέρχεται στα 150 ευρώ, ενώ για μεγαλύτερη απαίτηση διαμορφώνεται στα 300 ευρώ.
Για κάθε αντίγραφο προβλέπεται επιπλέον αμοιβή 5 ευρώ, ενώ υπάρχει και τέλος χρήσης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Η μετάβαση στο νέο σύστημα αναμένεται να περιορίσει τις καθυστερήσεις και να κάνει ευκολότερη την παρακολούθηση κάθε υπόθεσης. Ταυτόχρονα, όμως, η πλήρης ηλεκτρονική καταγραφή μπορεί να επιτρέψει την ταχύτερη διεκπεραίωση των κατασχέσεων, ιδιαίτερα σε υποθέσεις όπου εμπλέκονται τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
