Ένα διαχρονικό θέμα συζήτησης μεταξύ μιας αντροπαρέας είναι φυσικά οι ιστορίες από τον στρατό. Έτσι και πέσει στο τραπέζι η λέξη «θητεία» κάπου ανάμεσα στις ιστορίες για τις σκοπιές, τις αγγαρείες, τις ατελείωτες υπηρεσίες και το στρατόπεδο όπου «εμείς περνούσαμε τα χειρότερα», θα εμφανιστεί σχεδόν πάντα και μια ιστορία από τα μαγειρία. Γιατί οι ιστορίες από τον στρατό έχουν τη δική τους παράδοση. Ο ένας θα θυμηθεί σε ποιο στρατόπεδο υπηρέτησε, ο άλλος θα διηγηθεί πόσες υπηρεσίες ή αγγαρείες έκανε μέσα σε έναν μήνα, κάποιος θα αναφέρει ένα φυλάκιο στον Έβρο και, αργά ή γρήγορα, η κουβέντα θα φτάσει και στο φαγητό.
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΡΑΦΑΗΛ ΓΚΑΙΔΑΤΖΗΣ
«Εμείς είχαμε φοβερό μάγειρα». «Εμάς μας έδιναν τόσο λίγο που μετά πηγαίναμε όλοι ΚΨΜ». «Την Τρίτη είχε κοτόπουλο, την Πέμπτη πάλι κοτόπουλο και την Παρασκευή… κάτι που έμοιαζε με κοτόπουλο». «Φασολάδα και Άγιος ο Θεός» «Γκοτζίλα και… κινέζος» Το φαγητό είναι άλλωστε από εκείνα τα πράγματα που μένουν στη μνήμη μιας θητείας. Όχι μόνο για το αν ήταν νόστιμο ή όχι, αλλά και για την ώρα που περίμενες στην ουρά, για τη μερίδα που άλλοτε έμοιαζε τεράστια και άλλοτε… περισσότερο με δείγμα, για το τι έβγαζε το καζάνι εκείνη την ημέρα και, φυσικά, για το τι κατέληγες τελικά να αγοράσεις από το ΚΨΜ. Το φαγητό στον στρατό δεν είναι απλώς το τι είχε το καζάνι. Είναι ολόκληρη εμπειρία.
Είναι εκείνες οι στιγμές που βλέπεις τους άλλους να μπαίνουν στο εστιατόριο, εσύ είσαι στην σκοπιά και αναρωτιέσαι «θα μου κρατήσουν άραγε μερίδα;» ή αγανακτείς που θα το φας τη μερίδα σου και πάλι κρύα. Και βέβαια, άλλο Κέντρο Εκπαίδευσης και άλλο μονάδα. Άλλο ο νεοσύλλεκτος που μόλις έχει παρουσιαστεί και άλλο ο φαντάρος που έχει καταλήξει σε μια μονάδα του Έβρου ή κάποιου νησιού, όπου η καθημερινότητα και οι συνθήκες μπορεί να είναι πολύ διαφορετικές. Τι μπαίνει λοιπόν τελικά στα πιάτα των φαντάρων;
Πόσο διαφέρει το μενού από τα Κέντρα Εκπαίδευσης μέχρι τις μονάδες της παραμεθορίου; Και, κυρίως, είναι πράγματι τόσο διαφορετικό το φαγητό από στρατόπεδο σε στρατόπεδο όσο υποστηρίζει κάθε φαντάρος όταν διηγείται τις δικές του ιστορίες; Μαζέψαμε μαρτυρίες και στοιχεία από νεοσύλλεκτους και υπηρετούντες, για να δούμε τι τρώνε σήμερα οι φαντάροι στον Ελληνικό Στρατό. Ελάτε λοιπόν… σειρούλες να δούμε πώς είναι η κατάσταση σήμερα και να κάνετε φυσικά τις συγκρίσεις σας με τα χρόνια που ήσασταν εσείς στα χακί. Οι αλλαγές και τα… δύο στρατόπεδα Να σημειώσουμε βέβαια πριν ξεκινήσουμε ότι οι σαρωτικές αλλαγές που ισχύουν εδώ και λίγους μήνες στην στρατιωτική θητεία αφορούν και τα ζητήματα σίτισης.
Σύμφωνα με τον στόχο του υπουργείου Άμυνας, η ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του συσσιτίου συνίσταται στην εφαρμογή του νέου κανονισμού τροφοδοσίας, σύμφωνα με τα σύγχρονα διατροφικά πρότυπα, και την αύξηση του αντιτίμου της τροφοδοτικής μερίδας από 4,50 ευρώ σε 6,40 ευρώ. Το νέο διατροφολόγιο έχει εμπλουτιστεί με νέα είδη στη βάση της απαραίτητης ημερήσιας θερμιδικής αξίας για τις ανάγκες κάθε οπλίτη, παρέχει δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων, ενώ θα χορηγείται ταυτόχρονα σε όλα τα κέντρα εκπαίδευσης. Ας δούμε λοιπόν τι σημαίνει αυτό στην πράξη. Μιλήσαμε με νεοσύλλεκτους που περνούν αυτό το διάστημα τις πρώτες ημέρες της θητείας του στα Κέντρα Εκπαίδευσης ανά την χώρα. Τα όσα εισπράξαμε μάλλον οδηγούν σε ένα ανάμεικτο «ταμείο» όσον αφορά στο τι φτάνει στα πιάτα των φαντάρων.
Πρωινό λοιπόν με ατομικά κεσεδάκια βουτύρου, μαρμελάδας, φυστικοβούτυρου, ταχινιού ή Μερέντα που μπορεί να συνοδεύονται με ζεστό κακάο ή γάλα που μπορείς να το συνοδεύσεις με βρώμη ή σοκολατένια δημητριακά, αλλά και βραστά αυγά κάποιες φορές. Τυχαίνει μάλιστα να υπάρχουν και πρωινά που στο μενού περιλαμβάνεται και κομμάτι κέικ σοκολάτας ή τσουρέκια με μερέντα, της γνωστής οικογένειας που ταΐζει τον Ελληνικό Στρατό, δεν χρειάζεται να κάνουμε και διαφήμιση. Μεσημεριανό. Μεταξύ άλλων μας είπαν για: Φακές με ταραμά, κοτόπουλο με πουρέ ή πατάτες τηγανιτές (αλήθεια τώρα τηγανιτές;;;), μπιφτέκια με ρύζι, κριθαράκι με χοιρινό κρέας, κοτομπουκιές, μπιφτέκια λαχανικών με πουρέ.
Πάντοτε συνοδευόμενα από σαλάτα αγγούρι, ντομάτα και κρεμμύδι και ενίοτε και τυρί φέτα, τυροκαυτερή ή ρωσική σαλάτα / αλοιφή (δε θα ανοίξουμε την άλλη τεράστια συζήτηση περί κασεριών, τυριών, σαλατών, αλοιφών! Άλλη φορά…) Υπάρχει και επιδόρπιο. Συνήθως υπάρχει κρέμα σοκολάτα ή βανίλια, κάποιες φορές και ζελέ φράουλα, ενώ υπήρχε μέρα που τους σέρβιραν μέχρι και σιροπιαστό γιαννιώτικο. Μπορεί μετά το φαγητό να υπάρχει και παγωτό πύραυλος! Επιπλέον, υπάρχουν στα ψυγεία νεκταρίνια και φυσικά έχουν την τιμητική τους καθώς πολλοί είναι εκείνοι που επιλέγουν να τα καβαντζώσουν και για την υπόλοιπη διάρκεια της ημέρας. Κάτι για τη λιγούρα βρε αδερφέ πριν πας για υπηρεσία.
. Βραδινό με φασολάκια (εντάξει κλασικός Ε.Σ που πιστεύεις ότι μέσα στις κουζίνες δε μαγειρεύουν μάγειρες, αλλά μαμάδες καμουφλαρισμένες), σκεπαστή πίτσα (ασχολίαστο), ομελέτα φούρνου με λουκάνικα (all time classic), κοτομπουκιές με ρύζι ή τηγανιτές πατάτες (όχι, δεν συνοδεύεται από δώρο έκπληξη), αλλά μπορεί να συνοδεύεται από ένα κουτάκι χυμού. Στο ενδιάμεσο φυσικά υπάρχουν και τα προγεύματα, θυμάστε φυσικά κρουασάν, μηλόπιτες και όλα τα κλασσικά. Όπως μας λένε πάντως, πολλοί νεοσύλλεκτοι κάνουν γενναίες καταθέσεις στα ΚΨΜ για να προμηθευτούν καθημερινά καφέ και τοστ, ιδιαίτερα κατά τις πρωινές ώρες, χωρίς μάλιστα να πηγαίνουν στο δωρεάν πρωινό που τους παρέχεται από το Κέντρο.
Πάμε τώρα και στον αντίποδα. Υπήρχαν κατά τη συζήτησή μας και αρκετές αναφορές και παράπονα σχετικά και με την ποιότητα και με την ποσότητα του φαγητού. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα άλλωστε ότι τις τελευταίες ημέρες έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά θέματα με καταγγελίες νεοσύλλεκτων τόσο από το ΚΕΠΒ Θήβας όσο και από το ΚΕΤΘ Αυλώνα. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 δημοσιεύθηκε καταγγελία νεοσύλλεκτου από το ΚΕΠΒ Θήβας, στην οποία γίνεται λόγος για ανεπαρκείς ποσότητες φαγητού. Σύμφωνα με την καταγγελία, σε ορισμένες περιπτώσεις στρατιώτες που προσέρχονταν αργότερα στα μαγειρεία δεν έβρισκαν επαρκές φαγητό.
Στην ίδια αναφορά διατυπώνονται και σοβαρότεροι ισχυρισμοί σχετικά με τις συνθήκες υγιεινής στους χώρους σίτισης, καθώς και αναφορές σε περιστατικά γαστρεντερικών προβλημάτων που, σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, συνδέονταν με τη σίτιση. Μία ημέρα αργότερα, στις 17 Σεπτεμβρίου, δημοσιεύθηκε αντίστοιχη επιστολή στρατιώτη από το ΚΕΤΘ Αυλώνα. Στην επιστολή εκφράζεται έντονη δυσαρέσκεια για το φαγητό που παρέχεται στους νεοσύλλεκτους, με τον συντάκτη να υποστηρίζει χαρακτηριστικά ότι το φαγητό στα μαγειρεία είναι σε τέτοια κατάσταση ώστε αρκετοί στρατιώτες δυσκολεύονται να το καταναλώσουν.
Παράλληλα, η καταγγελία αναφέρεται και σε ζητήματα που αφορούν το νερό, τα προγεύματα και γενικότερα τις συνθήκες υγιεινής και διαβίωσης. Οι αναφορές για τον Αυλώνα δεν περιορίζονται στον Σεπτέμβριο. Ήδη από τον Ιούνιο του 2026 είχε δημοσιευθεί καταγγελία γονέα νεοσύλλεκτου σχετικά με τη σίτιση στο ΚΕΤΘ. Σύμφωνα με εκείνη την καταγγελία, υπήρχαν προβλήματα με τα γεύματα και ορισμένοι στρατιώτες κατέφευγαν στο ΚΨΜ για να αγοράσουν επιπλέον τρόφιμα, επειδή δεν κατανάλωναν το φαγητό που προσφερόταν στα μαγειρεία. Στις μονάδες, το φαγητό αλλάζει από στρατόπεδο σε στρατόπεδο Αν στα Κέντρα Εκπαίδευσης οι νεοσύλλεκτοι ακολουθούν ένα περισσότερο οργανωμένο και προβλέψιμο πρόγραμμα σίτισης, η εικόνα μετά την τοποθέτηση στις μονάδες φαίνεται να είναι λιγότερο ομοιόμορφη. Ιδιαίτερα στον Έβρο, όπου υπηρετεί σημαντικός αριθμός στρατευμένων, οι διαθέσιμες μαρτυρίες δείχνουν ότι η εμπειρία από το συσσίτιο μπορεί να διαφέρει σημαντικά από μονάδα σε μονάδα.
Δεν είναι λίγες οι καταγγελίες που κατά καιρούς έχουν γίνει περί κρύου φαγητού ή μικρών μερίδων, για φαγητό που προετοιμάζονταν ώρες πριν την κατανάλωση του ή που έφτανε σε άθλια συνθήκη στα φυλάκια. Eurokinissi Το «τι τρώνε οι φαντάροι στη μονάδα» δεν έχει μία απλή απάντηση. Το μενού μπορεί να περιλαμβάνει τα κλασικά πιάτα του στρατιωτικού συσσιτίου, κρέας ή κοτόπουλο με πατάτες ή ρύζι, όσπρια, ζυμαρικά και λαδερά, ομελέτες, λουκάνικα, όμως η τελική εμπειρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το συγκεκριμένο μαγειρείο, την οργάνωση της μονάδας και την περίοδο. Αν πέσεις μάλιστα και σε σειρούλα με άτομο που έχει σχέση με τη μαγειρική και είναι διατεθειμένος να φτιάξει και συνταγές εκτός μενού, τότε θα περάσεις τζάμι και θα φας καλά.
Αλλιώς, το ΚΨΜ και το delivery να είναι καλά. Όπως συμβαίνει σχεδόν με όλα στον στρατό, έτσι και στο φαγητό δεν υπάρχει μία κοινή εμπειρία. Άλλος θα πετύχει καλό μάγειρα, άλλος θα περιμένει με αγωνία το πότε θα έχει κάτι της προκοπής και άλλος, χρόνια μετά, θα περιγράφει στους φίλους του ένα μεσημεριανό σαν να ήταν πολεμικό κατόρθωμα. Δεν έχει τόση σημασία αν το φαγητό ήταν πραγματικά καλό ή κακό. Γιατί μπορεί να έχεις ξεχάσει τα ονόματα των ανθρώπων που περνούσατε το ίδιο λούκι κάποτε και πιστεύατε ότι θα μείνετε για πάντα φίλοι, αλλά δεν ειδωθήκατε ποτέ ξανά από τότε, μπορεί να έχεις ξεχάσει ακόμα και το όνομα εκείνου του λοχαγού που σε καμπάνιασε και έχεις ακόμα νεύρα μαζί του. Τι 4, τι 5 άλλωστε… Αλλά, αν κάποτε σε μια παρέα ακουστεί το «εμείς στον στρατό τρώγαμε…», είναι σχεδόν βέβαιο ότι κάποιος θα έχει μια ιστορία να πει.
