Κατασκήνωση και παιδιά: Μαθαίνουν να διαβιώνουν στην φύση καλλιεργώντας οικολογική συνείδηση
H Δώρα Τσίπρα, Έφορος του Τμήματος Κατασκηνώσεων του Σώματος Ελληνικού Οδηγισμού. Είναι από τους ανθρώπους που φέρνει τα παιδιά μικρή ηλικία κοντά στην φύση. Η κουλτούρα και η περιβαλλοντολογική συνείδηση των παιδιών «χτίζεται» κάθε μέρα.
Από ποια ηλικία έρχονται τα παιδιά στις κατασκηνώσεις;
«Προτού αναφερθώ στην ηλικία από την οποία ξεκινούν οι κατασκηνώσεις στον Οδηγισμό, θεωρώ βασικό να αναφέρω ότι τα παιδιά τα οποία απολαμβάνουν τις κατασκηνώσεις του Σώματος Ελληνικού Οδηγισμού, παρακολουθούν το πρόγραμμα καθόλη την χρονιά. Επομένως γνωρίζονται πολύ καλά με τους εθελοντές- Στελέχη μας καθώς συναντιόνται κάθε εβδομάδα. Είναι δηλαδή η ομάδα τους οι άνθρωποι με τους οποίους πηγαίνουν κατασκήνωση. Αυτή η συνθήκη συναισθηματικής ασφαλείας είναι ένας πολύ βασικός παράγοντας που καθιστά τα παιδιά ικανά να συμμετέχουν από νηπιακή ηλικία χωρίς κώλυμα, γεγονός που κάνει και τους γονείς να αισθάνονται σίγουροι. Αυτό είναι και το βασικό συστατικό επιτυχίας που κάνει τις κατασκηνώσεις μας να μην μπορούν να συγκριθούν με καμία άλλη.
Τα παιδιά μπορούν να έρθουν σε μας από την ηλικία των 5 ετών, όμως το Οδηγικό Παιδαγωγικό Πρόγραμμα προσαρμόζεται στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της κάθε ηλικίας. Για τον λόγο αυτό, τα νήπια, τα παιδιά και οι έφηβοι χωρίζονται σε 4 μεγάλες ηλιακές ομάδες που αποτελούν τους 4 “Κλάδους”:
-Τα Αστέρια, κορίτσια και αγόρια 5 έως 7 ετών
-Τα Πουλιά, κορίτσια και αγόρια 7 έως 11 ετών
-Τους Οδηγούς, κορίτσια και αγόρια 11 έως 14 ετών
-Τους Μεγάλους Οδηγούς, κορίτσια και αγόρια 14 έως 17 ετών
Η κατασκήνωση ουσιαστικά αποτελεί το αποκορύφωμα της οδηγικής χρονιάς που έχουν ζήσει καθ’ όλη την διάρκεια του έτους στις ομάδες τους.
Επομένως όλα τα παιδιά στο τέλος της οδηγικής χρονιάς πάνε κατασκήνωση!».
Η κατασκήνωση στην εξοχή με κόσμο εκπαιδευμένο δίπλα τους, είναι και ένας διαδραστικός τρόπος μάθησης; Αλήθεια, τι μαθαίνουν;
«Είναι όντως ένας τρόπος βιωματικής μάθησης η κατασκήνωση και μάλιστα πολύ αποτελεσματικός! Εμείς στον Οδηγισμό αξιοποιούμε σαν συστατικό επιτυχίας και ευτυχίας την ομαδική ζωή που τα παιδιά και οι νέοι ανήκοντας σε ομάδα προγραμματίζουν και υλοποιούν μικρά έργα και καθώς διατηρούν την ατομικότητά τους, δρουν συλλογικά.
Δεύτερο βασικό συστατικό είναι η αυτοδιοίκηση. Με δύο λόγια καλούμαι ως παιδί ήδη να ανταποκρίνομαι στο μέτρο που μπορώ με υπευθυνότητα, να μαθαίνω να ηγούμαι δημοκρατικά και τελικά να αναπτύσσω κριτική ικανότητα.
Οι τρεις βασικοί άξονες πάνω στους οποίους στηρίζεται όλο το οδηγικό παιδαγωγικό πρόγραμμα είναι: -Ζωή στην Φύση, -Κοινωνική Προσφορά, -Προσωπική Ανάπτυξη. Στην κατασκήνωση εφαρμόζονται και οι τρεις.
Εκτός του ότι τα παιδιά μαθαίνουν να διαβιώνουν στην φύση καλλιεργώντας οικολογική συνείδηση, προκαλούν τους εαυτούς τους μέσα από αυτοδιοικούμενες ομάδες ( και μακριά από τους γονείς τους) να δημιουργήσουν και να οργανώσουν την καθημερινότητά τους, μόνοι τους, ανακαλύπτοντας νέα μονοπάτια..
Μέσα από ομαδικές αλλά και ατομικές δραστηριότητες μαθαίνουν να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, να διαμορφώνουν την αντίληψή τους, να εκτιμούν την ομαδική ζωή και την συνεργασία, να σέβονται την διαφορετικότητα, να ενδυναμώσουν τον χαρακτήρα και το προσωπικό τους σύστημα αξιών που θα τους ακολουθεί καθ’ όλη την διάρκεια της ενήλικης ζωής τους και να κάνουν γερές φιλίες.
Κι όλο αυτό είναι στ’ αλήθεια μαγικό!».
Μέσα από τις κατασκηνώσεις τα παιδιά αποκτούν μια κουλτούρα σεβασμού προς τη φύση;
«Η κατασκήνωση, η ζωή στη φύση είναι ένας τρόπος ζωής. Στήνοντας τις σκηνές τους στην ύπαιθρο τα παιδιά έρχονται πιο κοντά με το φυσικό περιβάλλον πράγμα που τα κάνει χαρούμενα και τελικά ολιγαρκή. Πέραν του προγράμματος και των παιχνιδιών μέσα από τα οποία επιτυγχάνεται η υιοθέτηση περιβαλλοντικών προτύπων και η απόκτηση γνώσεων πάνω σε μείζονα περιβαλλοντικά ζητήματα κλιματικής αλλαγής και προστασίας του πλανήτη κλπ, τα παιδιά καλούνται να
διαβιώσουν στην φύση στήνοντας κατασκηνωτικές κατασκευές αλλά και χειροτεχνίες από φυσικά υλικά. Επίσης κάθε μέρα αυτοεξυπηρετούνται και γίνονται αυτόνομα μέσα από τις Υπηρεσίες Καθαριότητας, Πλυσίματος Πιάτων, Σερβιρίσματος, Εξωραϊσμού και Μαγειρικής οι οποίες λειτουργούν και εφαρμόζονται έτσι ώστε να αφήνουμε το ελάχιστο δυνατό αποτύπωμα. Με διανυκτερεύσεις και πεζοπορείες μέσα στα δάση, δίπλα στα ποτάμια και στις ακροθαλασσιές τα παιδιά κατακτούν έντονα βιώματα, εμπειρίες και γνώσεις σχετικά με το φυσικό μας περιβάλλον και κυρίως αντιλαμβάνονται ότι είναι αναπόσπαστο μέρος της φύσης».
Μέχρι ποια ηλικία «ακολουθούν» τα παιδιά τις κατασκηνώσεις;
«Η συνθήκη της κατασκήνωσης ποικίλει από πρόγραμμα, διάρκεια και τοποθεσίες προσαρμοσμένη κάθε φορά στα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της ηλικιακής ομάδας στην οποία απευθύνεται. Μέχρι και την ενηλικίωση, στον Κλάδο Μεγάλων Οδηγών οι έφηβοι συμμετέχουν στις κατασκηνώσεις. Μάλιστα, ο συγκεκριμένος Κλάδος είναι ο τελευταίος που συμμετέχουν σαν ”παιδιά”. Μετά, αφού ενηλικιωθούν θα έχουν την χαρά να συμμετέχουν ως Στελέχη (ενήλικες εθελοντές), σε κατασκηνώσεις προσφέροντας στα μικρότερα παιδιά.
Ας σταθούμε ωστόσο λίγο παραπάνω στις κατασκηνώσεις των Μεγάλων Οδηγών. Αυτές έχουν ένα ακόμη ιδιαίτερο χαρακτηριστικό από την άποψη ότι διαμορφώνονται από τους ίδιους τους εφήβους που έχουν τον πρωταρχικό λόγο κατά την διάρκεια της οργάνωσης και προετοιμασίας τους. Οι νέοι -πια- στην “Κατασκήνωση Κοινοτικής Ανάπτυξης¨” λειτουργούν σε αυτοδιοικούμενες ομάδες που συγκροτούνται και διαμορφώνονται ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους αλλά και με τις ανάγκες του τόπου όπου φιλοξενείται η κατασκήνωση. Η Κατασκήνωση Κοινοτικής Ανάπτυξης είναι ισχυρό βίωμα ανιδιοτελούς προσφοράς και αλληλεπίδρασης με τους κατοίκους του τόπου όπου πραγματοποιείται και μια μοναδική ευκαιρία για τα παιδιά αυτής της ηλικίας να ζήσουν την ομαδική ζωή στην φύση και την προσφορά με άλλους νέους από όλη την Ελλάδα μέσα σε ένα ισχυρό αξιακό πλαίσιο».
Περισσότερες πληροφορίες
Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού
Ξενοφώντος 10, Τ.Κ. 105 57 Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-3236548, 210-3235794
E-mail: seo@seo.gr
Facebook: https://m.facebook.com/odigismos/
Instagram: https://instagram.com/greekguiding_seo?igshid=YmMyMTA2M2Y=
Twitter: https://mobile.twitter.com/odigismos
