Σοβαρό κίνδυνο για τους καρδιοπαθείς συνιστούν οι υψηλές θερμοκρασίες και η ατμοσφαιρική ρύπανση των καλοκαιρινών μηνών, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ). Μεγάλη μετα-ανάλυση 54 επιδημιολογικών μελετών καταδεικνύει ότι οι καύσωνες αυξάνουν τη θνητότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα κατά περίπου 15% σε σύγκριση με τις φυσιολογικές θερμοκρασίες, ενώ ο κίνδυνος εντείνεται δραματικά ανάλογα με τη διάρκεια, φτάνοντας έως και το 51% από την πέμπτη συνεχόμενη ημέρα που ο υδράργυρος ξεπερνά τους 35 βαθμούς Κελσίου, πλήττοντας δυσανάλογα τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών.
Όπως επισημαίνει η ΕΚΕ, η επιβάρυνση της καρδιάς είναι άμεση, καθώς ο οργανισμός αναγκάζεται να αυξήσει τη ροή του αίματος προς το δέρμα για να αποβάλει τη θερμότητα, προκαλώντας ταχύτερους παλμούς και πτώση της αρτηριακής πίεσης, ενώ η εφίδρωση οδηγεί σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών που αποσταθεροποιούν τον καρδιακό ρυθμό. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη συνεργική δράση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ειδικότερα του τροποσφαιρικού όζοντος και των λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5, τα οποία αυξάνονται το καλοκαίρι και προκαλούν φλεγμονές στα αγγεία, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και οξειδωτικό στρες. Ομάδες υψηλού κινδύνου θεωρούνται οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού, αρρυθμίες, αρρύθμιστη υπέρταση και πολυφαρμακία.
Για την ασφαλή διέλευση των ευπαθών ομάδων από τις περιόδους καύσωνα, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία συστήνει 8 πρακτικά μέτρα προστασίας:
- Επαρκής ενυδάτωση: Κατανάλωση 6 με 8 ποτηριών νερού ημερησίως —εκτός αν υπάρχει ιατρικός περιορισμός— με ταυτόχρονη αποφυγή αλκοόλ και καφεΐνης.
- Περιορισμός εξόδων: Αποφυγή μετακινήσεων και έκθεσης τις ώρες αιχμής 12:00-17:00, όπου συνδυάζονται μέγιστη θερμοκρασία και υψηλή ρύπανση.
- Παρακολούθηση αέρα: Ενημέρωση για τον Δείκτη Ποιότητας Αέρα πριν από κάθε έξοδο, ιδιαίτερα σε περιόδους πυρκαγιών.
- Κατάλληλη ένδυση: Επιλογή ελαφρών, ανοιχτόχρωμων ρούχων από φυσικά υφάσματα και χρήση καπέλου.
- Σταθερή φαρμακευτική αγωγή: Απαγόρευση αυτενέργειας στη μείωση ή αλλαγή φαρμάκων (όπως τα διουρητικά) χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού.
- Τακτική μέτρηση πίεσης: Καταγραφή των τιμών σε ημερολόγιο και άμεση ενημέρωση του καρδιολόγου σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων αποκλίσεων.
- Ελαφριά διατροφή και ύπνος: Προτίμηση σε μικρά, ελαφρά γεύματα πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και κάλιο, παράλληλα με τη διασφάλιση επαρκούς ύπνου.
- Άμεση αντίδραση σε συμπτώματα: Κλήση στο 166 σε περίπτωση εμφάνισης δύσπνοιας, βάρους στο στήθος, ζαλάδας, λιποθυμίας, ανώμαλου ρυθμού ή ξαφνικού πρηξίματος στα κάτω άκρα.
