Με νέες αυξήσεις στις ασφαλιστικές τους εισφορές αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι από την 1η Ιανουαρίου 2027 περίπου 1,4 εκατομμύρια ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες. Το ύψος των αυξήσεων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με τις εκτιμήσεις να τοποθετούν την αναπροσαρμογή κοντά στο 3,8%, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο υψηλότερης επιβάρυνσης εφόσον εφαρμοστεί ο νέος δείκτης μισθών.
Το υπουργείο Εργασίας καλείται να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει στην ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού αναπροσαρμογής ή εάν θα διατηρήσει για ακόμη μία χρονιά τον πληθωρισμό ως βάση υπολογισμού. Ο δείκτης μισθών, που θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 4670/2020, επρόκειτο να εφαρμοστεί από το 2025, ωστόσο η ενεργοποίησή του έχει αναβληθεί δύο φορές.
Για το 2027, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, το επικρατέστερο ενδεχόμενο παραμένει η συνέχιση του υπολογισμού με βάση τον πληθωρισμό. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει πληθωρισμό 3,8% για το 2026, ποσοστό που χρησιμοποιείται ως βασικό σενάριο για τις νέες εισφορές. Εναλλακτικά εξετάζονται υψηλότερες αναπροσαρμογές, εφόσον υπάρξουν οι τεχνικές και θεσμικές προϋποθέσεις για τη μετάβαση στον δείκτη μισθών.
Πώς διαμορφώνονται οι εισφορές
Στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, όπου βρίσκεται η πλειονότητα των επαγγελματιών, η μηνιαία εισφορά κύριας σύνταξης και υγείας ανέρχεται σήμερα στα 250,77 ευρώ. Με αύξηση 3,8% θα διαμορφωνόταν στα 260,30 ευρώ, ενώ με αύξηση 4,5% θα έφτανε τα 262,05 ευρώ.
Στη δεύτερη κατηγορία, από 300,93 ευρώ σήμερα, η εισφορά υπολογίζεται στα 312,37 ευρώ με το πρώτο σενάριο και στα 314,47 ευρώ με το δεύτερο. Αντίστοιχα, στην τρίτη κατηγορία, από 360,63 ευρώ, θα αυξανόταν στα 374,33 ή στα 376,86 ευρώ.
Για την τέταρτη κατηγορία, η σημερινή εισφορά των 433,47 ευρώ θα διαμορφωνόταν στα 449,94 ευρώ με αύξηση 3,8% ή στα 452,98 ευρώ με αύξηση 4,5%. Στην πέμπτη κατηγορία, από 519,45 ευρώ, τα αντίστοιχα ποσά θα έφταναν στα 539,19 και 542,83 ευρώ.
Στην έκτη και υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, η εισφορά των 675,87 ευρώ θα ανέβαινε στα 701,55 ευρώ με βάση τον πληθωρισμό 3,8% και στα 706,28 ευρώ με το εναλλακτικό σενάριο του 4,5%.
Τα παραπάνω ποσά είναι ενδεικτικά και αφορούν αποκλειστικά την κύρια σύνταξη και την υγειονομική περίθαλψη. Δεν περιλαμβάνουν την πρόσθετη εισφορά των 10 ευρώ υπέρ ανεργίας, ούτε τις εισφορές επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ, όπου αυτές προβλέπονται.
Με βάση το σενάριο του 3,8%, η πρόσθετη ετήσια επιβάρυνση για τους επαγγελματίες θα κυμαινόταν από περίπου 114 ευρώ στην πρώτη κατηγορία έως 308 ευρώ στην έκτη. Σε περίπτωση αναπροσαρμογής 4,5%, το επιπλέον κόστος θα μπορούσε να φτάσει από 135 έως 365 ευρώ ετησίως.
Η εξέλιξη προκαλεί προβληματισμό, κυρίως στις μικρές επιχειρήσεις και στους αυτοαπασχολούμενους, καθώς οι εισφορές αποτελούν σταθερή υποχρέωση, ανεξάρτητα από την πορεία του τζίρου ή των καθαρών εισοδημάτων.
Παράλληλα, οι ασφαλισμένοι βρίσκονται μπροστά σε ένα διαχρονικό δίλημμα. Η επιλογή χαμηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας περιορίζει το μηνιαίο κόστος, επηρεάζει όμως και το ύψος της μελλοντικής ανταποδοτικής σύνταξης. Αντίθετα, οι υψηλότερες κατηγορίες μπορούν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερες συντάξιμες αποδοχές, απαιτούν όμως σημαντικά περισσότερα χρήματα κάθε μήνα.
Οι τελικές αποφάσεις για τις εισφορές του 2027 θα εξαρτηθούν από τα οριστικά οικονομικά στοιχεία και την επιλογή του μηχανισμού αναπροσαρμογής. Σε κάθε περίπτωση, το νέο ασφαλιστικό έτος αναμένεται να φέρει πρόσθετες υποχρεώσεις για τους μη μισθωτούς, σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο λειτουργικό κόστος εξακολουθεί να πιέζει τις μικρές επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες.
