Στις 1 Οκτωβρίου 1946, το δικαστήριο στην Νυρεμβέργη ανακοίνωσε την απόφαση του, καταδικάζοντας είκοσι-έναν από τους είκοσι-τέσσερις κατηγορούμενους για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ειρήνης και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η έννοια των «εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας» (crimes against humanity) δημιουργήθηκε από το δικαστήριο για να απορρίψει το βασικό υπερασπιστικό επιχείρημα ότι οι κατηγορούμενοι εφάρμοζαν τον ισχύοντα νόμο.
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΟΥΖΙΝΑΣ
74 χρόνια μετά, η απόφαση για την Χρυσή Αυγή χαρακτηρίστηκε δίκαια «ιστορική». Είναι η πρώτη φορά μετά την Νυρεμβέργη που ένα Ευρωπαϊκό «πολιτικό» κόμμα και η ηγεσία του καταδικάζονται ως εγκληματική συμμορία. Παρ’ ότι η Χρυσή Αυγή είχε καταδικαστεί ομόφωνα από την κοινωνία και την πολιτική ηγεσία, η δικαστική απόφαση δεν ήταν δεδομένη.
Η πρόταση αθώωσης της ηγεσίας της Χρυσής Αυγής από την εισαγγελέα μας θύμισε ότι ζούμε σε μια εποχή όπου ο μικρό-φασισμός της διπλανής πόρτας, του ξενόφοβου νοικοκυραίου, του ρατσιστή ψεκασμένου έχει εμπνευστές, υποστηρικτές και πυλώνες όχι μόνο σε μέρος της κοινωνίας αλλά και στο βαθύ κράτος και στο δίκαιο.
Ήταν αυτοί που δεν κίνησαν την ποινική διαδικασία μέχρι τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα παρά τις συνεχείς επιθέσεις, αυτοί που ήθελαν τη δημιουργία μιας «σοβαρής» Χρυσής Αυγής, αυτοί που μας έλεγαν να μη βγούμε στους δρόμους γιατί έτσι ασκούμε πίεση στη δικαιοσύνη και καταλύουμε τη διάκριση των εξουσιών. Με αυτήν την έννοια, στο εδώλιο βρισκόταν και η ίδια η δικαιοσύνη. Αν δεν καταδικάζονταν η Χρυσή Αυγή, ένα τεράστιο χάσμα θα άνοιγε μεταξύ του συνόλου της κοινωνίας και του νομικού συστήματος.
Ο σύγχρονος ρατσισμός είναι δικτυωμένος, οριζόντιος και ευκίνητος. Δίνει έμφαση στην κοινή συμπεριφορά παρά στην κοινή ιδεολογία. Οι ακροδεξιοί και οι νεοφασίστες χρησιμοποιούν οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά ψευτο-επιχειρήματα. Οι ξένοι μας παίρνουν τις δουλειές, είναι ριζικά διαφορετικοί στα έθιμα, στο φαγητό και στη συμπεριφορά και δεν μπορούμε να τους έχουμε δίπλα μας. Τέλος, το Ισλάμ αποτελεί υπαρξιακό εχθρό της Δύσης και του Χριστιανισμού.
Όλα τα κοινωνικά και προσωπικά δεινά, η οικονομική δυσπραγία, η ανεργία, η πολιτική ανικανότητα, οι οικογενειακές δυσλειτουργίες, η αξιακή και ηθική υποβάθμιση, αποδίδονται σε μια σατανική παρουσία. Ο «άλλος», ο Εβραίος, ο πρόσφυγας, ο αποδιοπομπαίος τράγος, βρίσκεται πίσω από κάθε πρόβλημα. Εδώ συγκλίνουν η Λεπέν, ο Σαλβινι, το AfD, ο Όρμπαν και οι δικοί μας. Η διπλή θεωρία περί «πολέμου των πολιτισμών» (clash of civilizations) και «πολέμου της κουλτούρας” (cultural wars), που διαδίδουν Δυτικοί διανοούμενοι, ισχυρίζεται ότι η λευκή και Χριστιανική Ευρώπη κινδυνεύει από τον νέο μεγάλο Σατανά, το Ισλάμ, δίνοντας επιχειρήματα σε ακροδεξιούς και τζιχαντιστές τρομοκράτες.
Σε εμάς η προσπάθεια να παρουσιαστούν οι πρόσφυγες και το Ισλάμ ως η μεγάλη απειλή απέτυχε με τους αγώνες των κινημάτων αλληλεγγύης και του αντιφασιστικού μετώπου. Ήταν ένας σημαντικός λόγος για την υποχώρηση της Χρυσής Αυγής και την αποτυχία της να φορέσει την «δημοκρατική» προβιά πάνω από τη λυκομορφή της σαν τον Σαλβίνι και την Λεπέν.
Με την καταδίκη της, η θεωρία των «δύο άκρων» ξαναζεστάθηκε και η Αριστερά παρουσιάζεται ως ο μεγάλος εχθρός των νοικοκυραίων και του έθνους. Το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο που ξεσάλωσε πάλι δεν είναι παρά μια κακή απομίμηση της νέο-δεξιάς άποψης περί πολέμου των πολιτισμών. Εδώ κατατάσσονται οι ισχυρισμοί του Βορίδη ότι οι αριστεροί θέλουν να καταργήσουν τα Χριστούγεννα και τις εικόνες. Εδώ η προσπάθεια να εμφανιστεί ο ΣΥΡΙΖΑ ως φίλος της βίας και της τρομοκρατίας.
Η εμφυλιοπολεμική ρητορική αποτελεί προσπάθεια να συντονιστεί η νεοφιλελεύθερη και η νέο-συντηρητική πολιτική, όπως κάνει ο Όρμπαν και ο Σαλβίνι. Μέρος αυτής της αντιμεταρρύθμισης είναι η δημιουργία νομικού συστήματος που βάζει την προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας και την αστυνομική καταστολή και παρακολούθηση των πολιτών στον κέντρο και αποστεώνει παραπέρα την δημοκρατία. Όπως είπε χτες ο ακροδεξιός Αμερικανός Γερουσιαστής Μαικ Λη, «Η δημοκρατία δεν είναι ο σκοπός μας. Είναι η ελευθερία, η ειρήνη και η ευμάρεια. Θέλουμε η ανθρώπινη κατάσταση να ανθίσει. Η δημοκρατία την καταστρέφει».
Θα είμαστε ευτυχείς επομένως αν η καταδίκη της Χρυσής Αυγής, πρωτοφανής στα Ευρωπαϊκά νομικά χρονικά, οδηγούσε στη δημιουργία της νομικής έννοιας των «εγκλημάτων κατά της δημοκρατίας» δίπλα στα «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», που θα πήγαινε από το Αθηναϊκό εφετείο σε όλη την Ευρώπη. Μια τέτοια έννοια θα απονομιμοποιούσε την νεοφασιστική ιδεολογία που αποτελεί φυτώριο για τους μελλοντικούς Χρυσαυγίτες, τους Μπρέϊβικ και τους Τάραντ αλλά και τις ακροδεξιές της απομιμήσεις.
Οργανώσεις και «κόμματα» με τα χαρακτηριστικά της Χρυσής Αυγής δεν επιτρέπεται να λυμαίνονται τους απογοητευμένους πολίτες. Ίσως λοιπόν η καταδίκη να ενθαρρύνει και άλλα Ευρωπαϊκά νομικά συστήματα να πάρουν πιο αποφασιστική δράση απέναντι στους δικούς τους ακροδεξιούς. Ίσως να βοηθήσει άλλα πολιτικά συστήματα να διακόψουν την πορεία των δικών τους ακροδεξιών προς την πολιτική νομιμοποίηση και την εξουσία. Η δίκη της Χρυσής Αυγής σημαίνει ότι κανένας δεν μπορεί να πει στο μέλλον «Δεν ξέραμε».
Αλλά για να μην πέσουμε στον «λεγκαλισμό» που κατατρύχει την νομική κοινότητα, να προσθέσουμε ότι κανένας νόμος και καμμιά δικαστική απόφαση δεν μπορεί να απαγορεύσει το ακροδεξιό δηλητήριο αν δεν υπάρχει αντιμετώπιση του στον δρόμο, στα ΜΜΕ και στην πολιτική αρένα. Στην Ελλάδα είχαμε την τύχη να έχουμε ένα ακμαίο αντιφασιστικό κίνημα που ενημέρωνε για τα εγκλήματα της συμμορίας και κινητοποιούσε τον κόσμο και τον ΣΥΡΙΖΑ που μπόρεσε να απορροφήσει την λαϊκή αγανάκτηση.
