Ποιοι είναι οι πραγματικοί στόχοι του Ισραήλ και γιατί το Ιράν δεν μοιάζει με το Ιράκ και τη Λιβύη από πλευράς ισχύος.
Αιώνες τώρα, ως το χειρότερο όλων των ανθρώπινων πραγμάτων ομολογείται πως είναι ο πόλεμος. Χειρότερη ωστόσο του πολέμου φαίνεται πως είναι η προοπτική της ήττας. Κι αυτό που βλέπουμε αυτές τις ώρες στη σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν δεν έχει να κάνει με τη διάρκεια του πολέμου, με τα δεινά που επιφέρουν τα χτυπήματα, με τα θύματα που μετριούνται, με τις ανυπολόγιστες καταστροφές σε υποδομές κι ό,τι άλλο, αλλά με το ποιος θα βγει νικητής και ποιος θα κουβαλά στο εξής την ήττα στο παλμαρέ του. Με αυτό ως σκεπτικό ίσως οδηγηθούμε σε πρώιμα ενδεχομένως, σχετικά ασφαλή συμπεράσματα ωστόσο που θα απαντούν στα ερωτήματα «γιατί να χτυπήσει τώρα το Ισραήλ το Ιράν;» και «ποιος είναι ο τελικός στόχος της ισραηλινής επίθεσης άνευ προηγουμένου σε κλίμακα, εύρος και αποτελεσματικότητα με την ονομασία “Rising Lion”;».
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΛΑΖΑΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΙΔΗΣ
Δύο είναι οι απαντήσεις που αφορούν τον χρόνο και τις πραγματικές προεκτάσεις της κατάστασης στη φλεγόμενη -γι’ άλλη μια φορά- Μέση Ανατολή: πρώτα από όλα, οι Ισραηλινοί γνώριζαν ίσως καλύτερα από τον καθένα ότι το Ιράν μάλλον ανεβαίνει τα τελευταία σκαλιά πριν να περάσει το κατώφλι των πυρηνικών δυνάμεων και οι προετοιμασίες ήταν στο παρά πέντε, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλειά τους. Δεύτερον, με τη στάση τους έδειξαν ότι είναι αυτοί που αποφασίζουν για το τι θα γίνει συνολικότερα στην περιοχή, αγνοώντας ουσιαστικά (ακόμη) και τις ΗΠΑ, όσο και εάν οι τελευταίες πασχίζουν να αποδείξουν πως και ήξεραν και βοήθησαν το Τελ Αβίβ κατά την επίθεσή του στο Ιράν.
Διόλου τυχαίο επίσης δεν είναι το γεγονός πως το Ισραήλ ονόμασε την επιχείρηση κατά του Ιράν «Rising Lion» -Ανατέλλον Λιοντάρι- ονομασία που απευθείας παραπέμπει στο διπλό εθνικό σύμβολο της Τεχεράνης, δηλ. ένα λιοντάρι κι έναν ήλιο, το οποίο είχε πριν από την ισλαμική επανάσταση του 1979. Το Ισραήλ επιδιώκει πάνω από όλα να ισχύσει το εξής δίπολο: να μην κινδυνεύει από μια πυρηνική επίθεση από το Ιράν και, παράλληλα, να «ξηλώσει» το ισλαμικό θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης. Εάν τα πετύχει αυτά θα δείξει, ανάμεσα στα άλλα, πως αυτός είναι ο μοναδικός πρωταγωνιστής στην περιοχή κι όλα τα άλλα έπονται. Ο Νετανιάχου άλλωστε, στα πρώτα του μηνύματα μετά την επίθεση, με εμφατικό τρόπο καλούσε τους Ιρανούς να ανατρέψουν το θεοκρατικό καθεστώς και τους φανατικούς ισλαμιστές που διοικούν τη χώρα τους.
Από την άλλη μεριά, δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως το Ιράν δεν είναι μια χώρα… περίπτερο. Είναι πλούσιο κράτος ελέω πετρελαίου φυσικά, παράγει σημαντικό ποσοστό της διεθνούς παραγωγής μαύρου χρυσού, είναι αχανής χώρα, βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο ελέγχοντας τα στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο και οι εμπορικές σχέσεις της με την Κίνα δεν είναι καθόλου αμελητέες για ενεργειακούς και πάλι λόγους. Επίσης δεν είναι χώρα… γιαλαντζί με τις ψευτο-αμαζόνες που είχαν ο Σαντάμ στο Ιράκ και ο Καντάφι στην Λιβύη. Δεν είναι χώρα που την προσπερνάς απλώς, ειδικά εάν σε όλα αυτά προσθέσεις και το μίγμα φανατισμού που περνά διαγώνια την ιρανική κοινωνία.
Όλα τα παραπάνω βεβαίως έχουν ως υπόβαθρό τους και τα πυρηνικά, που δημιουργούν πρωτόγνωρες συνθήκες σε αυτήν την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Κι αυτό γιατί η γνώση που έχουμε για το ποιος διαθέτει τι στις δύο αντιμαχόμενες χώρες είναι συγκεχυμένη. Κανείς δεν μιλάει με σιγουριά για την πιθανότητα να ξεφύγει η κατάσταση και να δούμε πυρηνικά στο προσκήνιο. Τότε βέβαια θα βαδίσουμε σε άλλες ατραπούς, σε καταστάσεις ανεξέλεγκτες και απρόβλεπτες.
Το να βλέπουμε live τώρα τα εκατέρωθεν χτυπήματα με ανταλλαγές βομβαρδισμών, αεροπορικών επιδρομών, εκτόξευση εκατέρωθεν βαλλιστικών πυραύλων και drone που σκορπούν τη φρίκη και τον θάνατο επιτείνει ακόμη περισσότερο την αγωνία όλων μας. Ακόμη και αυτών των ηγετών μεγάλων χωρών ανά τον κόσμο, για να μην ξεφύγει η κατάσταση, την ώρα μάλιστα που οι ίδιοι δηλώνουν τη στήριξή τους στο Ισραήλ δίνοντας εν πολλοίς κι ένα… συγχωροχάρτι στον Νετανιάχου, ότι υπερασπίζεται την ασφάλεια της χώρας του με την επιχείρηση «Rising Lion». Δεν πρέπει κοντά σε όλα αυτά να μας διαφεύγει πως ο Νετανιάχου μέχρι στιγμής κατάφερε να στρέψει το βλέμμα όλων από τα όσα φρικώδη γίνονται διά χειρός του στη Γάζα, στους στόχους που εξουδετερώνει στο Ιράν.
Κι επανερχόμαστε στην αρχική τοποθέτηση: στην παρούσα φάση Ισραήλ – Ιράν νοιάζονται πάνω από όλα όχι για την έκταση του πολέμου, αλλά για το εάν θα ηττηθούν. Κι αυτό είναι το πλέον σοβαρό για τις δυο πλευρές, αφού διακινδυνεύουν να χάσουν το γόητρο του ρυθμιστή της περιοχής, να ξεπέσουν στα μάτια χωρών που τους θεωρούσαν τους μεν αποκούμπι στα όποια επεκτατικά σχέδια του Ισραήλ, τους δε θεματοφύλακες των δυτικών κεκτημένων στη Μέση Ανατολή. Η ανάγκη αυτή φυσικά είναι καθοριστική, αφού για να αποφύγουν αμφότεροι ενδεχόμενη ήττα θα το πάνε ως το τέλος.
ΥΓ: Πριν από περίπου 2.500 χρόνια ο Θουκυδίδης είχε πει πως «Έστιν ο πόλεμος ουχ όπλων το πλέον, αλλά δαπάνης», που σημαίνει ότι ο πόλεμος δεν κερδίζεται κυρίως με όπλα, αλλά με δαπάνες (χρήματα). Επομένως, η οικονομική ισχύς και η ικανότητα υποστήριξης μιας πολεμικής προσπάθειας είναι καθοριστικές για την επιτυχία στον πόλεμο, περισσότερο κι από τα ίδια τα όπλα. Κι εδώ έχουμε να κάνουμε με δύο χώρες που καθόλου δεν φείδονται στα κόστη του πολέμου.
