Η Ευρωπαϊκή Ένωση δρομολογεί εκτεταμένη μεταρρύθμιση στο καθεστώς των διπλωμάτων οδήγησης, εισάγοντας νέα πρότυπα που προβλέπουν ψηφιακή μορφή, ενιαία ισχύ και αλλαγές που θα επηρεάσουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων οδηγών.
Έως το 2028, όλα τα κράτη-μέλη θα κληθούν να εφαρμόσουν τη νέα νομοθεσία για το δίπλωμα οδήγησης, σύμφωνα με τις οδηγίες (ΕΕ) 2025/2205 και 2025/2206. Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η καθιέρωση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού διπλώματος σε ψηφιακή μορφή, το οποίο θα ενσωματώνεται στην επίσημη εφαρμογή ψηφιακής ταυτότητας του κινητού τηλεφώνου, ενώ η έκδοση φυσικής κάρτας θα παραμένει προαιρετική.
Η καθιέρωση του ψηφιακού διπλώματος θα επιτρέπει την αποθήκευσή του σε επίσημη εφαρμογή στο κινητό τηλέφωνο και την αναγνώρισή του σε όλες τις χώρες‑μέλη, αντικαθιστώντας σταδιακά την παραδοσιακή κάρτα έως το 2030. Ο στόχος είναι η εναρμόνιση των διαδικασιών, η ενίσχυση της ασφάλειας και η μείωση της γραφειοκρατίας.
Παράλληλα, καταργείται σταδιακά το καθεστώς ισχύος «εφ’ όρου ζωής», με νέα διάρκεια 15 ετών για τα διπλώματα οδήγησης κατηγορίας Β και μοτοσικλέτας, ή και 10 έτη για χώρες όπως η Γαλλία που τα χρησιμοποιούν ως ταυτότητα. Για τα βαρέα οχήματα, η ισχύς παραμένει πενταετής, με δυνατότητα περαιτέρω μείωσης για άτομα άνω των 65 ετών, σύμφωνα με την εκάστοτε εθνική πολιτική.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενίσχυση των ελέγχων υγείας. Προβλέπεται ιατρική εξέταση πριν από την πρώτη έκδοση του διπλώματος, ενώ στα μελλοντικά ανανεωμένα έντυπα θα μπορούν να αξιοποιούνται και δηλώσεις αυτοαξιολόγησης. Παράλληλα, η Ε.Ε. θεσπίζει πλήρη αμοιβαία αναγνώριση των ποινών – αν κάποιος χάσει το δίπλωμά του σε μία χώρα, η στέρηση ισχύει αυτόματα σε όλες.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στον στρατηγικό στόχο «Vision Zero» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό να εκμηδενιστούν οι θάνατοι στους δρόμους έως το 2050 και να μειωθούν κατά 50% μέχρι το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται και η δυνατότητα απόκτησης διπλώματος στα 17, με περιορισμό συνοδού οδηγού έως την ενηλικίωση.
