Με αφορμή την επίθεση στη Βενεζουέλα, οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν όσους τις έχουν χαρακτηρίσει ως το πιο επεμβατικό κράτος της σύγχρονης ιστορίας, με εκατοντάδες στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλον τον κόσμο. Ο ακριβής αριθμός των στρατιωτικών επεμβάσεων, τόσο των ΗΠΑ όσο και γενικότερα, ενίοτε μεταβάλλεται ελαφρώς λόγω υποκειμενικού ορισμού της «στρατιωτικής επέμβασης»: π.χ. περιλαμβάνει μόνο εισβολές με χερσαίες δυνάμεις σε ξένο έδαφος ή και απειλές για χρήση βίας, μυστικές επιχειρήσεις, βομβαρδισμούς κ.λπ.
ΓΡΑΦΕΙ Η ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ
Αλλά τα αντικειμενικά δεδομένα, με όρους Ιστορίας, καταδεικνύουν με απόλυτη σαφήνεια πως από το τέλος Β´ Π.Π. μέχρι σήμερα οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει πάνω από 200 στρατιωτικές επεμβάσεις σε άλλες χώρες. Οι ΗΠΑ εμφανίζουν διαχρονικά υψηλότερα επίπεδα εχθρότητας από τους αντιπάλους τους, κάτι που αποδεικνύει ότι οι περισσότερες αμερικανικές συγκρούσεις δεν ήταν αμυντικές, αλλά ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι επιλογής. Πάνω από το 75% των επεμβάσεων μέχρι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ήταν μονομερείς, χωρίς διεθνή υποστήριξη.
Οι ΗΠΑ σπάνια έλαβαν υπόψη το διεθνές δίκαιο ή τη γνώμη της διεθνούς κοινότητας. Οι σημερινές συγκρούσεις δεν είναι ατυχήματα γεωπολιτικής, αλλά η άμεση συνέπεια μιας μακράς ιστορίας στην οποία η Ουάσιγκτον προσπάθησε να επιβάλει τη θέλησή της με τη βία. Με άλλα λόγια, οι πιο διαρκείς εχθροί της Αμερικής είναι, σε μεγάλο βαθμό, αυτοί που βοήθησε να δημιουργηθούν.
Οι χώρες που σήμερα θεωρούνται «εχθροί» των ΗΠΑ —Κίνα, Ρωσία, Μεξικό, Βόρεια Κορέα, Κούβα, Ιράν, Νικαράγουα— είναι ακριβώς εκείνες όπου η Ουάσιγκτον έχει επέμβει συχνότερα. οι στρατιωτικές παρεμβάσεις, οι παρεμβάσεις, οι οικονομικές κυρώσεις και οι συνεχείς απειλές των ΗΠΑ σε αυτές τις χώρες όχι μόνο έχουν παγιωθεί σε κύκλους εχθρότητας, αλλά σχεδόν σίγουρα συνέβαλαν στην έλλειψη δημοκρατίας, φιλελευθερισμού και ευημερίας – τα αυταρχικά καθεστώτα που η Ουάσιγκτον τώρα λατρεύει να δαιμονοποιεί είναι, σε μεγάλο βαθμό, προϊόν των δικών της επιθετικών ενεργειών.
Οι αριθμοί όμως είναι πραγματικά σοκαριστικοί.
Από το 1776 έως το 2019, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν 392 στρατιωτικές επεμβάσεις. Το 34% αυτών σημειώθηκε στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, το 23% στην Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό, το 14% στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, το 13% στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία και το 9% στην υποσαχάρια Αφρική. Περισσότερες από τις μισές από όλες τις επεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν από το 1945 και σχεδόν το ένα τρίτο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Από το 1974 και μετά, δεν υπήρξε ούτε ένα έτος χωρίς τουλάχιστον μία νέα αμερικανική στρατιωτική επέμβαση. Ο ρυθμός των επεμβάσεων αυξήθηκε θεαματικά: πριν το 1945, περίπου 1–1,5 τον χρόνο, στον Ψυχρό Πόλεμο 2,5, μετά το 1991 πάνω από 4 ετησίως! Μεταξύ 1946 και 2000, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τουλάχιστον 81 γνωστές (ανοιχτές και μυστικές) στρατιωτικές επεμβάσεις σε άλλες χώρες λόγω διεξαγωγής εθνικών εκλογών σε εκείνες τις χώρες. Κατά την ίδια χρονική περίοδο, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τουλάχιστον 70 γνωστές (64 μυστικές και 6 ανοιχτές) στρατιωτικές επεμβάσεις σε άλλες χώρες για να αλλάξουν τις εκεί κυβερνήσεις.
Συνολικά, από το 1776 έως το 2023, μόνο οι καταγεγραμμένες στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ είναι περίπου 400. Οι μισές από αυτές, πραγματοποιήθηκαν μετά το 1950. Στις αμερικανικές στρατιωτικές επεμβάσεις που έγιναν μετά από το τέλος του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου συμπεριλαμβάνεται ο πόλεμος στην Κορέα, ο πόλεμος στο Βιετνάμ, η εισβολή στον Παναμά, η εισβολή στη Γρενάδα, οι πόλεμοι του Κόλπου, οι βομβαρδισμοί στη Γιουγκοσλαβία και οι πόλεμοι στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Ακολουθούν μερικά ακόμα παραδείγματα Κίνα, 1945-49: Οι ΗΠΑ επεμβαίνουν στον εμφύλιο πόλεμο υποστηρίζοντας τον Τσανγκ Κάι-σεκ εναντίον των κομμουνιστών του Μάο. Ο Τσανγκ Κάι-σεκ τελικά υποχρεώνεται να καταφύγει στην Ταϊβάν το 1949. Στο πλευρό του οι ΗΠΑ επιστρατεύουν Ιάπωνες στρατιώτες που πρόσφατα είχαν ηττηθεί στον πόλεμο.
Ιταλία, 1947-48: Χρησιμοποιώντας κάθε μέσον παρεμβαίνουν στις εκλογές προκειμένου να εμποδίσουν το Κομμουνιστικό Κόμμα να ανέβει στην εξουσία νόμιμα. Στα επόμενα χρόνια, η αμερικανική παρέμβαση γίνεται με τη χορήγηση εκατομμυρίων δολαρίων στα υπόλοιπα μικρά κόμματα αποτρέποντας τον σχηματισμό κυβέρνησης με τους κομμουνιστές, που όλη τη μεταπολεμική περίοδο παρέμεναν το μεγαλύτερο, με σχετική όμως πλειοψηφία, κόμμα. Ελλάδα, 1947-49: Οι ΗΠΑ διαδέχονται τους Βρετανούς στηρίζοντας τον αγώνα εναντίον των κομμουνιστών, που είχαν σχηματίσει τις αντιστασιακές ομάδες που είχαν πολεμήσει τους ναζί.
Η Ακροδεξιά εγκαθιδρύει αυταρχικό καθεστώς με διώξεις εναντίον των αριστερών. Φιλιππίνες, 1945-53: Αμερικανοί στρατιώτες πολεμούν εναντίον των αριστερών δυνάμεων (Χουκς), πριν ακόμα τερματιστούν οι μάχες ανάμεσα στους Χουκς και τους Ιάπωνες εισβολείς. Με το τέλος του πολέμου συνεχίζονται οι μάχες εναντίον των Χουκς, για να εγκαθιδρυθεί η δικτατορία του Φερντινάντ Μάρκος. Νότια Κορέα, 1945-53: Μετά το τέλος του πολέμου, οι ΗΠΑ καταπιέζουν τις προοδευτικές δυνάμεις στηρίζοντας τους συντηρητικούς που είχαν συνεργαστεί με τους Ιάπωνες κατακτητές.
Στον πόλεμο εναντίον της Βόρειας Κορέας συμμετείχαν «εθελοντικές δυνάμεις» από τις περισσότερες συμμαχικές στις ΗΠΑ χώρες. Αλβανία, 1949-53: Αμερικανικές και βρετανικές μυστικές υπηρεσίες προσπάθησαν ανεπιτυχώς να ανατρέψουν το κομμουνιστικό καθεστώς και να εγκαταστήσουν φιλοδυτική κυβέρνηση που θα αποτελούσαν φιλομοναρχικοί και συνεργάτες των Ιταλών φασιστών και των ναζί κατακτητών. Γερμανία, δεκαετία 1950: Η CIA ενορχηστρώνει μακράς διάρκειας προπαγανδιστική εκστρατεία, αλλά και σαμποτάζ και ψυχολογικό πόλεμο με στόχο την Ανατολική Γερμανία, που υποχρεώνεται να ανεγείρει το Τείχος του Βερολίνου το 1961.
Ιράν, 1953: Ανατρέπεται ο εκλεγμένος με μεγάλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία πρωθυπουργός Μοσαντέκ έπειτα από κοινή αμερικανο-βρετανική επιχείρηση. Είχε κάνει το λάθος να εθνικοποιήσει μια μεγάλη βρετανικών συμφερόντων πετρελαϊκή επιχείρηση στο Ιράν. Το πραξικόπημα αποκατέστησε την απόλυτη εξουσία του σάχη, με καταπιεστικό καθεστώς, ενώ επί 25 χρόνια η πετρελαϊκή βιομηχανία μοιραζόταν ανάμεσα στις αμερικανικές και βρετανικές επιχειρήσεις που κατείχαν από 40%. Γουατεμάλα,
1953-1990: Η CIA οργάνωσε το πραξικόπημα που ανέτρεψε την δημοκρατικά εκλεγμένη προοδευτική κυβέρνηση του Γιάκομπο Αρμπένς, δημιουργώντας έτσι ένα φαύλο καθεστώς τρομοκρατίας με σαραντάχρονη ιστορία γεμάτη βασανιστήρια, εξαφανίσεις, μαζικές εκτελέσεις και θύματα πλέον των 100.000 ανθρώπων. Αιτία; Η εθνικοποίηση από τον Αρμπένς της αμερικανικής εταιρείας United Fruit. Μέση Ανατολή,
1956-58: Το δόγμα Αϊζενχάουερ έλεγε «οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συμπαρασταθούν με τις ένοπλες δυνάμεις τους με οποιαδήποτε χώρα της Μέσης Ανατολής το ζητήσει, επειδή κινδυνεύει από τον διεθνή κομμουνισμό». Σε εφαρμογή του δόγματος, οι ΗΠΑ δύο φορές αποπειράθηκαν να ανατρέψουν τη συριακή κυβέρνηση, στήριξαν απόλυτα την ιορδανική μοναρχία, αποβίβασαν 14.000 στρατιώτες στον Λίβανο και συνωμότησαν να ανατρέψουν ή να δολοφονήσουν το Νάσερ στην Αίγυπτο, ανεπιτυχώς όμως. Ινδονησία,
1957-58: Ο Σουκάρνο όπως ο Νάσερ, ήταν ο τύπος του τριτοκοσμικού ηγέτη που δεν άντεχαν οι ΗΠΑ. Πίστευε στην ουδετερότητα, και συνδιαλεγόταν, ταξιδεύοντας τόσο στη Μόσχα όσο και το Πεκίνο, αλλά και την Ουάσιγκτον. Εθνικοποίησε όμως αρκετές ολλανδικών συμφερόντων επιχειρήσεις της πρώην αποικιακής δύναμης. Αρνιόταν όμως να θέσει εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα. Η CIA ανέλαβε δράση και έτσι βρέθηκε ο πραξικοπηματίας στρατηγός Σουχάρτο (1965). Βρετανική Γουιάνα /Γουιάνα,
1953-64: Επί 11 χρόνια δύο από τις παλιότερες δημοκρατίες της Γης, οι ΗΠΑ και η Βρετανία, έκαναν τα αδύνατα δυνατά ώστε να εμποδίσουν τον δημοκρατικά εκλεγμένο ηγέτη Τσέντι Τζαγκάν να αναλάβει την εξουσία. Είχε εκλεγεί τρεις φορές και ήθελε ανεξαρτησία και ουδετερότητα. Με διαδηλώσεις, παραπληροφόρηση και τρομοκρατία, έπειτα από προσωπική εντολή του προέδρου Κέννεντυ «Να τελειώνουμε μ’ αυτόν» το κατάφεραν. Από τις αξιοπρεπέστερες χώρες στην περιοχή, στη δεκαετία του ’80, η Γουιάνα έγινε η φτωχότερη. Βιετνάμ,
1950-73: Ο Χο Τσι Μινχ είχε γράψει επιστολές στον πρόεδρο Τρούμαν, ζητώντας του να βοηθήσουν οι ΗΠΑ ώστε να απαλλαγεί το Βιετνάμ από τους αποικιοκράτες Γάλλους. Αγνοήθηκε όμως επειδή ήταν κομμουνιστής. Είικοσι τρία χρόνια αργότερα και με ένα εκατομμύρια νεκρούς, οι ΗΠΑ απέσυραν τις στρατιωτικές δυνάμεις τους από το Βιετνάμ. Πολλοί την χαρακτήρισαν στρατιωτική ήττα. Καταστρέφοντας όμως το Βιετνάμ έως τη ρίζα και δηλητηριάζοντας τη γη του, οι ΗΠΑ πέτυχαν ένα σημαντικό στόχο: απέτρεψαν το ενδεχόμενο να αναπτυχθεί ως οικονομική δύναμη στην περιοχή. Καμπότζη,
1955-73: Ο πρίγκιπας Σιχανούκ δεν ήθελε τις πελατειακές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Ύστερα από χρόνων εχθρικής συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανόμενης της περίφημης μυστικής εντολής Νίξον – Κίσιγκερ για βομβαρδισμό-χαλί (’69-’70), χωρίς να έχει κηρυχθεί πόλεμος, η Ουάσιγκτον ανατρέπει τον Σιχανούκ. Ανοίγει ο δρόμος για τους αντάρτες Χμερ (που χρηματοδοτούσε και η CIA) να καταλάβουν την εξουσία. Ειρωνεία; Οι ΗΠΑ στήριξαν και διπλωματικά το αιμοβόρο καθεστώς Πολ Ποτ. Κούβα,
1959 – σήμερα: Ο Φιντέλ Κάστρο καταλαμβάνει την εξουσία την Πρωτοχρονιά του 1959. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, στη συνεδρίαση της 10ης Μαρτίου, εξετάζει το ενδεχόμενο να αναλάβει άλλη κυβέρνηση την εξουσία στην Αβάνα. Τα 40 χρόνια που ακολούθησαν, η Ουάσιγκτον προσπάθησε με κάθε μέσο τρομοκρατικές επιθέσεις, βομβαρδισμούς, στρατιωτική εισβολή, οικονομικά αντίποινα, απομόνωση, δολοφονίες να πετύχει τον στόχο της. Το πιο λυπηρό είναι ότι ο κόσμος ποτέ δεν θα μάθει τι είδους κοινωνία θα κατόρθωνε να διαμορφωθεί στην Κούβα, αν οι ΗΠΑ είχαν αφήσει τον Κάστρο ανενόχλητο. Κονγκό/Ζαΐρ,
1960-65: Τον Ιούνιο του 1960 ο Πατρίς Λουμούμπα έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός, μετά την ανεξαρτησία από το Βέλγιο. Η αποικιοκρατική δύναμη όμως κατακράτησε τον μεγάλο ορυκτό πλούτο της επαρχίας Κατάγκα. (Οικονομικά συμφέροντα στην περιοχή είχαν και μέλη της κυβέρνησης Αϊζενχάουερ). Στον λόγο της ανεξαρτησίας όμως ο Λουμούμπα υποσχέθηκε να μοιράσει στον λαό τον πλούτο του Κονγκό.
Ο κακομοίρης απήγγειλε μόνος την καταδίκη του. Ένδεκα μέρες αργότερα, η Κατάγκα αποσχίσθηκε. Τον Ιανουάριο του 1961 ο Λουμούμπα δολοφονήθηκε σύμφωνα με την επιθυμία του Αϊζενχάουερ. Ακολούθησαν χρόνια χάους, αναρχίας ώσπου η CIA να προωθήσει στην εξουσία τον Μομπούτου Σέσε Σεκό που έμελλε να κυβερνήσει τη χώρα επί 30 χρόνια. Ο πλούτος δεν πέρασε ποτέ στον λαό, αλλά στα θησαυροφυλάκια του Μομπούτου. Βραζιλία,
1961-64: Ο πρόεδρος Ζοάο Γκούλαρτ υπέπεσε στο συνηθισμένο θανάσιμο λάθος. Διακήρυξε ανεξαρτησία στην εξωτερική πολιτική, αντιτάχθηκε στις οικονομικές κυρώσεις εναντίον της Κούβας και θέλησε να έχει διπλωματικές σχέσεις με σοσιαλιστικές χώρες. Πέρασε νόμο που περιόριζε τα οικονομικά οφέλη στις πολυεθνικές και εθνικοποίησε την ΙΤΤ. Ο άνθρωπος δεν ήταν αριστερός, αλλά πιστός καθολικός. Ήταν γαιοκτήμονας, χωρίς να ενδιαφέρεται να αυξήσει την περιουσία του. Το πραξικόπημα που τον ανέτρεψε έγινε υπό την καθοδήγηση του Αμερικανού υπουργού Δικαιοσύνης Ρόμπερτ Κέννεντυ. Η υποκριτική ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Λυπούμαστε για την ανατροπή της Δημοκρατίας στη Βραζιλία, αλλά η χώρα σώθηκε από τον κομμουνισμό…». Δομινικανή Δημοκρατία,
1963-66: Τον Φεβρουάριο του 1963 ο Χουάν Μπος αναλαμβάνει ως ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος από το 1924. Κάνει όμως τα γνωστά λάθη: Αναδασμό της γης, ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, επιτρέπει τη λειτουργία στο Κ.Κ. Τον Σεπτέμβριο επεμβαίνει ο στρατός. Δεκαεννιά μήνες αργότερα ξεσπά εξέγερση με κύριο αίτημα την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και την επιστροφή του εξόριστου Μπος. Οι ΗΠΑ στέλνουν 23.000 στρατιώτες για την καταστολή της. Χιλή, 1964-73: Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε ήταν το χειρότερο σενάριο για τους ιμπεριαλιστές της Ουάσιγκτον. Ένας μαρξιστής στην εξουσία, και μάλιστα εκλεγμένος.
Ο αντικομμουνιστικός πύργος που επί τόσα χρόνια οικοδομούσαν έτριξε συνθέμελα. Ό,τι δεν κατόρθωσε να πετύχει το 1964 λόγω των αφόρητων παρεμβάσεων, ο Αλιέντε το πέτυχε το 1970 παρά την απέλπιδα προσπάθεια των ανθρώπων της CIA. Ο συνασπισμός όμως με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έφερε την ανατροπή με τη συνεργασία του περιβόητου στρατηγού Πινοτσέτ, τον Σεπτέμβριο του 1973. Ελλάδα, 1965-74: Το πραξικόπημα έγινε τον Απρίλιο του 1967, δύο μέρες πριν από την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας που θα κατέληγε με την επιστροφή στην εξουσία του παλαίμαχου φιλελεύθερου Γεωργίου Παπανδρέου που είχε ανατραπεί από το ανακτορικό πραξικόπημα του Ιουλίου 1965. Ανατολικό Τιμόρ, 1975 – σήμερα.
Το 1975 τα στρατεύματα του Σουχάρτο εισβάλλουν στο Ανατολικό Τιμόρ, την επομένη της αποχώρησης από την Ινδονησία του προέδρου Φορντ με τον υπουργό Εξωτερικών Χένρι Κίσιγκερ. Είχαν επιτρέψει στον Σουχάρτο να χρησιμοποιήσει κατά την εισβολή τα όπλα της αμερικανικής βοήθειας, και ήταν από τους πολυτιμότερους συμμάχους των ΗΠΑ στη Νοτιοανατολική Ασία. Η Διεθνής Αμνηστία υπολογίζει ότι έως το 1989 τα ινδονησιακά στρατεύματα είχαν εξολοθρεύσει 200.000 ανθρώπους από τον πληθυσμό των 600.000 του νησιού. Νικαράγουα, 1978-89: Όταν οι αντάρτες Σαντινίστας ανέτρεψαν το δικτατορικό καθεστώς του Σομόζα το 1978, ήταν φανερό πως η Ουάσιγκτον θα αντιμετώπιζε προβλήματα τύπου Κούβας.
Επί προεδρίας Κάρτερ τα μέτρα εναντίον του επαναστατικού καθεστώτος ήταν διπλωματικά και οικονομικά. Επί Ρήγκαν όμως επιλέχτηκε η βία και επί οκτώ χρόνια ο λαός της Νικαράγουας υπέστη τα δεινά από τους Κόντρας, τον στρατό που δημιούργησε η CIA από τα υπολείμματα της εθνοφρουράς του Σομόζα. Η τρομοκρατική τους εκστρατεία στόχευε πολίτες, καίγοντας σχολεία και κλινικές, δολοφονώντας δασκάλους και εργαζόμενους στον τομέα της υγείας και ερημώνοντας την ύπαιθρο με αδιάκριτη βία. Το Διεθνές Δικαστήριο τελικά καταδίκασε τις ενέργειες των ΗΠΑ ως παράνομη επιθετικότητα, αλλά η πολιτική συνεχίστηκε για χρόνια, καταστρέφοντας τη χώρα. Οι πολιτικές αυτές στόχευαν στη διατήρηση του ελέγχου της Ουάσιγκτον, όχι στην υπεράσπιση της δημοκρατίας.
Ήταν πόλεμοι επιλογής ενάντια σε φτωχούς λαούς που ζητούσαν κοινωνική δικαιοσύνη. Πουθενά αλλού η βιαιότητα της αμερικανικής επέμβασης δεν είναι πιο ορατή από ό,τι στην Κεντρική Αμερική κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 και του 1980. Το Στρατιωτικό Έργο Επέμβασης καταγράφει αυτά τα επεισόδια λεπτομερώς και οι μελέτες περιπτώσεων τους δίνουν ανθρώπινη υφή: εκστρατείες καμένης γης, τάγματα θανάτου, σφαγές και συστηματική τρομοκρατία που ασκείται από κυβερνήσεις και παραστρατιωτικούς οπλισμένους, εκπαιδευμένους ή χρηματοδοτούμενους από την Ουάσιγκτον.
Λιβύη, 1981-89: Ο Λίβυος ηγέτης Μοαμάρ Καντάφι ήταν το μεγάλο αγκάθι που υποκινούσε την αντίσταση στις πελατειακές σχέσεις των αραβικών κρατών με τις ΗΠΑ. Επρεπε να τιμωρηθεί. Αμερικανικά μαχητικά κατέρριψαν δύο λιβυκά που τα είχαν ανασχέσει επειδή παραβίασαν τον λιβυκό εναέριο χώρο. Ακολούθησε αεροπορικός βομβαρδισμός, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 40 Λίβυοι πολίτες και η κόρη του Καντάφι.
Έγιναν προσπάθειες να δολοφονήσουν τον Λίβυο ηγέτη, απόπειρες ανατροπής του και τέλος μια ενορχηστρωμένη δυσφημιστική εκστρατεία που ήθελε τις λιβυκές μυστικές υπηρεσίες πίσω από την ανατίναξη του τζάμπο της Παναμέρικαν πάνω από το Λόκερμπι. Γρενάντα, 1989: Αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις αποβιβάζονται επειδή στο νησί Κουβανοί τεχνικοί επέβλεπαν την κατασκευή αεροδρομίου.
Παναμάς, 1989: Ο Μανουέλ Νοριέγκα ήταν πληροφοριοδότης και σύμμαχος των ΗΠΑ. Τελευταία όμως γινόταν απείθαρχος. Ο πρόεδρος Μπους (πατήρ) ήθελε να δώσει ένα καθαρό μήνυμα στη γειτονική Νικαράγουα, ότι στις εκλογές που έρχονται δεν είναι σωστό να επαναφέρουν τους Σαντινίστας στην εξουσία. Και να πείσει το Κογκρέσο πως ο στρατός πρέπει να είναι ετοιμοπόλεμος για μικρής κλίμακας επιχειρήσεις. Έστειλε λοιπόν τον αμερικανικό στρατό να συλλάβει τον Νοριέγκα, με την κατηγορία της λαθρεμπορίας ναρκωτικών. Είκοσι τρεις Αμερικανοί στρατιώτες νεκροί, 324 τραυματίες. Δημοσιογράφος: «Άξιζε τον κόπο να σκοτωθούν τόσοι άνθρωποι για να συλληφθεί ο Νοριέγκα;». Πρόεδρος Μπους: «Η κάθε ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη, αλλά άξιζε τον κόπο».
Αϊτή, 1987-94: Οι ΗΠΑ στήριξαν τη δικτατορία της οικογένειας Ντιβαλιέ επί 30 χρόνια. Η κυβέρνηση Κλίντον, όμως, έπρεπε να στηρίξει τη ρητορική της υπεράσπισης των δημοκρατικών ιδεωδών. Έτσι σχεδιάστηκε η επιχείρηση για την επιστροφή του φιλελεύθερου κληρικού Ζαν Μπερτράντ Αριστίντ, ο οποίος είχε ανατραπεί με πραξικόπημα το 1991. Ο αμερικανικός στρατός αποβιβάστηκε σε μια καλά κινηματογραφημένη επιχείρηση από όλα τα μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα. Η επιστροφή του Αριστίντ βέβαια «προκειμένου να διαπιστωθεί πόσο ασφαλές είναι αυτό», καθυστέρησε δύο χρόνια. Ιράκ, 1990-σήμερα: Επί 40 μερόνυχτα βομβαρδίστηκε με 177.000 τόνους βομβών η πλέον αναπτυγμένη χώρα της Μέσης Ανατολής. Αλλά και το πιο ισχυρό στρατιωτικά αραβικό κράτος.
Οι βόμβες έπεφταν αδιάκριτα στις πετρελαιοπηγές, τα χημικά εργοστάσια, την υποδομή, τους ανθρώπους, τους στρατιωτικούς στόχους, προκαλώντας μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές στην σύγχρονη ιστορία. Για πρώτη φορά χρησιμοποιούνται πυρομαχικά απεμπλουτισμένου ουρανίου. Ισχύει αυστηρό οικονομικό εμπάργκο ενώ τα αμερικανικά και βρετανικά μαχητικά βομβαρδίζουν έως σήμερα, περιοδικά, κατά το δοκούν «στρατιωτικούς στόχους». Ο Σαντάμ Χουσεΐν, τον οποίο χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ για να πλήξουν το Ιράκ, εξακολουθεί να είναι ηγέτης παρά τους αφορισμούς της Ουάσιγκτον.
Σομαλία, δεκαετία 1990 – σήμερα: Οι παρεμβάσεις που εκτείνονται από τη δεκαετία του 1990 έως σήμερα παρήγαγαν επανειλημμένα κύκλους βίας, από το διαβόητο περιστατικό της πτώσης του Black Hawk μέχρι τις συνεχιζόμενες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τις ειδικές επιχειρήσεις. Αφγανιστάν, 1979-92: Όλοι γνωρίζουμε για την απίστευτη καταπίεση των γυναικών που υφίστανται από τους φονταμενταλιστές ισλαμιστές. Καταπίεση που ξεκίνησε πολύ πριν οι Ταλιμπάν καταλάβουν την εξουσία. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και ένα μεγάλο μέρος της δεκαετίας του ’80 στο Αφγανιστάν είχε αναλάβει μια κυβέρνηση που είχε βάλει στόχο να φέρει την ξεχασμένη αυτή χώρα στον εικοστό αιώνα, δίνοντας ίσα δικαιώματα στις γυναίκες;
Τότε όμως οι ΗΠΑ άρχισαν να διοχετεύουν δισεκατομμύρια δολάρια για να ανατραπεί η κυβέρνηση εκείνη, που ήταν υπό την προστασία της Σοβιετικής Ένωσης. Λίγο πριν η CIA είχε δημιουργήσει τις συνθήκες εκείνες που προκάλεσαν την επέμβαση της Σοβιετικής Ένωσης. Στο τέλος, όπως πάντα, οι ΗΠΑ νίκησαν. Τα σοβιετικά στρατεύματα αποσύρθηκαν αλλά οι γυναίκες, όπως και το υπόλοιπο Αφγανιστάν, έχασαν. Ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο οι νεκροί από τον πόλεμο δίχως τέλος. Τρία εκατομμύρια οι ανάπηροι. Πέντε εκατομμύρια οι πρόσφυγες.
Ο μισός πληθυσμός δηλαδή. Μετά την πτώση των Ταλιμπάν το 2001, η κατοχή διήρκεσε δύο δεκαετίες. Νυχτερινές επιδρομές από τις ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ και των συμμάχων σκότωσαν επανειλημμένα πολίτες, επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν γάμους και κηδείες, και τα κέντρα κράτησης έγιναν διαβόητα για κακοποιήσεις. Τα θύματα αμάχων αυξάνονταν χρόνο με το χρόνο, ακόμη και καθώς οι δηλωμένοι στόχοι του πολέμου μετατοπίζονταν και υποχωρούσαν. Μέχρι τη στιγμή της αποχώρησης, το Αφγανιστάν είχε μείνει φτωχό και ασταθές, με εκατομμύρια εκτοπισμένους. Γιουγκοσλαβία
1993-2001: Αρχικά η αμερικανική θέση ήταν να μην υπάρξει επίσημη αναγνώριση κράτους της Βοσνίας αν δεν οριστικοποιηθούν τα εσωτερικά σύνορα των τριών εθνοτήτων (Σάιρους Βανς – Σαράγεβο 1992). Όταν όμως η Γερμανία αναγνώρισε τη Βοσνία, τότε οι ΗΠΑ τάχθηκαν με το μέρος της «αδύναμης» μουσουλμανικής πλειοψηφίας. Έτσι για πρώτη φορά αμερικανικά μαχητικά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο βομβαρδίζουν ευρωπαϊκό έδαφος: θέσεις των Σέρβων της Βοσνίας, ώστε να πεισθεί η σερβοβοσνιακή ηγεσία να αποδεχθεί την κατάπαυση του πυρός.
Το 1999 τα αμερικανικά βομβαρδιστικά επικεφαλής της ΝΑΤΟϊκής αεροπορίας βομβαρδίζουν τη Γιουγκοσλαβία, για να την μεταφέρουν στην προβιομηχανική εποχή. «Ανθρωπιστικοί βομβαρδισμοί» είχαν χαρακτηριστεί, με τεράστιες «παράπλευρες απώλειες». Πόλεμος του Κόλπου, 1991: Η αμερικανική αεροπορία κατέστρεψε τις υποδομές του Ιράκ μέσα σε λίγες εβδομάδες, στοχεύοντας όχι μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις αλλά και δίκτυα ηλεκτροδότησης, εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού και γέφυρες απαραίτητες για τη ζωή των πολιτών. Δεκάδες χιλιάδες άμαχοι πέθαναν άμεσα ή έμμεσα από τον βομβαρδισμό και τις συνέπειές του. Η επόμενη δεκαετία κυρώσεων κατέστρεψε περαιτέρω την οικονομία του Ιράκ και συνέβαλε σε μαζικό υποσιτισμό και σε θανάτους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, ιδίως μεταξύ των παιδιών. Ιράκ, 2003: Ξεκίνησε χωρίς σαφή αμυντική δικαιολογία, ανέτρεψε τον Σαντάμ Χουσεΐν, αλλά εξαπέλυσε χάος που σκότωσε εκατοντάδες χιλιάδες.
Οι αμερικανικές δυνάμεις διεξήγαγαν νυχτερινές επιδρομές που σκότωσαν πολίτες, συνέλαβαν δεκάδες χιλιάδες χωρίς την δέουσα διαδικασία και λειτούργησαν χώρους βασανιστηρίων όπως το Αμπού Γκράιμπ, όπου οι κρατούμενοι ταπεινώθηκαν, ξυλοκοπήθηκαν και μερικές φορές σκοτώθηκαν. Η κατοχή διέσπασε το κράτος, πυροδότησε θρησκευτικό πόλεμο και δημιούργησε τις συνθήκες για την άνοδο του λεγόμενου Ισλαμικού Κράτους. Βενεζουέλα, 2025: Ισχυρές εκρήξεις σημειώθηκαν στο Καράκας και σε άλλες πόλεις της Βενεζουέλας, μετά από χερσαία επιχείρηση των ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για επιθέσεις στο έδαφος της Βενεζουέλας, εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Καράκας και αλλού. Ο Νικολάς Μαδούρο κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ανακοίνωσε επιστράτευση. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες, συνελήφθησαν. Τα στοιχεία είναι συντριπτικά. Οι μέθοδοι μπορεί να έχουν αλλάξει – από την καμένη γη στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, από τις κατοχές στους πολέμους δι’ αντιπροσώπων – αλλά τα αποτελέσματα ήταν τα ίδια: διαλυμένα κράτη, τραυματισμένες κοινωνίες και πολίτες που πληρώνουν το υψηλότερο τίμημα.
*Με πληροφορίες από neostrategy.gr, in.gr, tanea.gr.
