Οι δυτικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης είναι μια ζωντανή τοπογραφία μνήμης. Κάθε όνομα κουβαλά ίχνη από οθωμανικά τοπωνύμια, προσφυγικούς οικισμούς, επαναβαπτίσεις της μεσοπολεμικής διοίκησης και μικρές ιστορίες καθημερινών ανθρώπων. Ακολουθεί ένα νοσταλγικό –και τεκμηριωμένο– οδοιπορικό στα παλιά τους ονόματα και στις καταγωγές τους. ΕύοσμοςΗ σημερινή πόλη σχηματίστηκε από δύο βασικούς πυρήνες: το Χαρμάνκιοϊ (από το τουρκικό harman =…

Τον περασμένο Δεκέμβριο θυμηθήκαμε και νοσταλγήσαμε μέσα από δεκάδες φωτογραφίες και μαρτυρίες τους χιονιάδες που άφησαν εποχή στη Θεσσαλονίκη το 1988 και το 2001. Είχαμε σημειώσει τότε ότι πολλοί παλιοί Θεσσαλονικείς αναφέρουν ότι οι δύο παραπάνω χιονιάδες δε θύμιζαν σε τίποτα τα όσα βίωσε η πόλη, αλλά και ολόκληρη η χώρα, τον Ιανουάριο του 1963,…

Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια και οι δραματικές της επιπτώσεις. Πώς αντέδρασε ο Γέρος του Μοριά Ανήμερα των Χριστουγέννων, σήμερα, κάνει πρεμιέρα η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, «Καποδίστριας», καθιστώντας έτσι και πάλι επίκαιρη την ιστορία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδος, Ιωάννη Καποδίστρια, που πάλεψε όσο λίγοι για τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ανεξάρτητου ελληνικού…

Μπορεί το έθιμο του τροχονομικού «βαρελιού» να έχει συνδυαστεί στη Θεσσαλονίκη με την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και με την εικόνα του τροχονόμου που παίρνει θέση στην πλατεία Λευκού Πύργου, ρυθμίζοντας συμβολικά την κυκλοφορία των αυτοκινήτων, ωστόσο πρόκειται για μία παράδοση που πηγαίνει πολύ πίσω, σε μία άλλη εποχή.    Πριν από πολλές δεκαετίες, σε αυτά τα…

Η 25η Δεκεμβρίου 1909 ήταν η πιο κρύα μέρα Χριστουγέννων Η πιο κρύα ημέρα Χριστουγέννων τα τελευταία 125 χρόνια ξημέρωσε στις 25 Δεκεμβρίου 1909, σύμφωνα με τις καταγραφές του ιστορικού κλιματικού σταθμού του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) που βρίσκεται μόνιμα εγκατεστημένος στο λόφο των Νυμφών στο Θησείο και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον καιρό της Αθήνας αδιάλειπτα από το…

Ανήμερα Χριστούγεννα 1973. Μετά το μεσημεριανό φαγητό, χοιρινή τηγανιά τρώγαμε, η γαλοπούλα δεν ήταν στις συνήθειες μας, οι γονείς ξάπλωσαν για τον καθιερωμένο υπνάκο. Καθίσαμε με τον αδερφό μου κάτω από το δέντρο με τα απλωμένα βαμβάκια στα κλαδιά και παίξαμε με ένα κόκκινο πλαστικό τρενάκι που έφερε πρόωρα ο Άγιος Βασίλης. Σε μας ερχόταν…

Χριστούγεννα στο Μεσοπόλεμο, Χριστούγεννα μέσα στο ΄Β Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και λίγο μετά, όταν η Ελλάδα προσπαθούσε να χτίσει μια κάποια κανονικότητα μετά τον Εμφύλιο… Αναζητήσαμε παλιές εφημερίδες της Θεσσαλονίκης για να δούμε πώς γιόρταζε η πόλη μέσα σε αυτήν την ταραχώδη ιστορικη περίοδο. Κάποια πράγματα μοιάζουν σαν να μην άλλαξαν διόλου, κάποια άλλα πάλι…

ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΑΘΑΝΑΤΟ  Ο Πάρης Βορεόπουλος συνεχίζοντας τη συγγραφική του δραστηριότητα προχώρησε στην παρουσίαση του νέου του βιβλίου με τίτλο «ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΑΘΑΝΑΤΟ». Πρόκειται για μία καλαίσθητη έκδοση τόσο στην εμφάνιση, όσο και στο περιεχόμενο, του Μουσείου Προσφυγικού Ελληνισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως. Στο δοκίμιο αυτό, γίνεται μία συνολική παρουσίαση των…

Γνωρίζατε ότι παραλιακά και κατά μήκος του λιμανιού στην Θεσσαλονίκη υπήρχαν τείχη; Η Οθωμανική διοίκηση της Θεσσαλονίκης του Σαμπρή πασά τη δεκαετία του 1860 αποφάσισε το γκρέμισμα των τειχών της πόλης για τρεις λόγους. Κατ αρχήν για λόγους υγιεινής – δεν έφτανε ο θαλασσινός αέρας στη πόλη με αποτέλεσμα να υποφέρει ο πληθυσμός από διάφορες…

Τα δέκα κάστρα που αναφέρονται παρακάτω αποτελούν σημαντικό μέρος της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας. Όλα ακολουθούνται από εντυπωσιακές ιστορίες για το επικό παρελθόν τους. Ορισμένα έχουν χαρακτηριστεί ως από τα πιο καλοδιατηρημένα κτίρια της Ευρώπης. Παρακάτω, ακολουθεί ένας κατάλογος που περιλαμβάνει δέκα από τα πιο όμορφα κάστρα σε όλη την Ελλάδα: Μονεμβασιά…

Σκόρπιες πινελιές στον καμβά της ιστορίας του Ωραιοκάστρου- Κείμενο γραμμένο για τις ανάγκες ντοκιμαντέρ για την εγκατάσταση των Ποντίων στο Ωραιόκαστρο υπό την αιγίδα της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής κληρονομιάς του ΥΠΠΟ. Παραγωγή Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων και του συλλόγου ‘’Φάρος Ποντίων’’. του Δημητρίου Σ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτη) Εάν στεκόμασταν τριακόσια χρόνια πριν, επάνω ψηλά στην…

Οι Εκτοπισμένοι του Ελληνικού Εμφυλίου (1946-1949): Η Κοινωνική Διάλυση και η «Απεδαφικοποίηση» της Ελληνικής Ψυχής. Γράφει ο Παύλος Παπαδόπουλος Η δεκαετία του 1940 αποτελεί την πλέον τραυματική περίοδο στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, χαρακτηριζόμενη από τρεις διαδοχικές συγκρούσεις: τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, την Κατοχή και Αντίσταση αλλά και, τέλος, τον Εμφύλιο Πόλεμο (1946-1949). Όπως τονίζει η ιστορικός…

Πάρης ΒορεόπουλοςΕΛΛΑΔΑ – ΕΛΛΗΝΕΣ Ιστορικός Χάρτης της Αρχαίας Ελλάδας https://www.facebook.com/photo.php?fbi Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΗΛΙΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Όλοι οι δρόμοι της οικουμένης οδηγούν στην ένδοξη Αρχαία ΕλλάδαΣτη σύγχρονη ελληνική γλώσσα η χώρα αποκαλείται Ελλάδα. Η αντίστοιχη μορφή του ονόματος στα αρχαία ελληνικά και την καθαρεύουσα είναι η «Ελλάς». Από εκεί πηγάζει το…

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου παραμένει ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα της σύγχρονης Ελλάδας. Πριν ακόμη ηχήσει ο θόρυβος των τανκς και πριν χαραχτούν στη συλλογική μνήμη οι εικόνες της 17ης Νοεμβρίου, οι εφημερίδες της εποχής κατέγραφαν τον παλμό μιας κοινωνίας που «έβραζε». Στις σελίδες  της ιστορικής εφημερίδας «Μακεδονίας» αποτυπώνεται ο χτύπος μιας εποχής που άλλαζε: φοιτητές…

Η Θεσσαλονίκη δεν ήταν ποτέ για τον κινηματογράφο, ξεχασμένο σκηνικό που τραβήχτηκε σε ένα ασήμαντο πλάνο. Αντίθετα, η πόλη «χτίστηκε» με φιλμ και προβολές, που συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό, στη διαμόρφωση της ταυτότητάς της. Οι περισσότεροι μπορεί να μην γνωρίζουν πως κάποτε, στην Πλατεία Αριστοτέλους λειτουργούσαν έξι θερινά σινεμά ταυτόχρονα ή την ιστορία των δώδεκα…