28η Οκτωβρίου: Το «Έπος του Σαράντα» μέσα από 35 σπάνιες φωτογραφίες και ένα βίντεο

Το ξημέρωμα της 28ης Οκτωβρίου 1940 βρίσκει την Αθήνα να ξυπνά με τις σειρήνες της αντιαεροπορικής άμυνας και όλους τους Έλληνες να ζητωκραυγάζουν το ηχηρό «ΟΧΙ» στη φασιστική Ιταλία.
Η επέτειος του «ΟΧΙ» γιορτάστηκε για πρώτη φορά στα χρόνια της Κατοχής. Στο κεντρικό κτίριο και στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε ο πρώτος εορτασμός στις 28 Οκτωβρίου 1941. Γίνονταν ομιλίες από τους φοιτητές, ενώ μίλησε για την επέτειο την παραμονή και ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσ

ατσος, ο οποίος αρνήθηκε να κάνει μάθημα την ημέρα της επετείου με αποτέλεσμα να απολυθεί από το Πανεπιστήμιο. Στην δεύτερη επέτειο (28/10/1942), ο εορτασμός έγινε στην Πλατεία Συντάγματος.  Υπήρχε ανησυχία για το πώς θα αντιδράσουν οι ιταλικές δυνάμεις κατοχής, οι οποίες όμως δεν παρενέβησαν. Εκδηλώσεις και διαδηλώσεις εκείνη την ημέρα έγιναν και σε άλλες πόλεις. Στον Πειραιά πραγματοποιήθηκαν ολιγοπληθείς συγκεντρώσεις, ανέβαινε κάποιος σε μια καρέκλα, έβγαζε ένα σύντομο λόγο, και κατόπιν διαλύονταν, για να αποφύγουν επέμβαση των καραμπινιέρων. Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για το τι έγινε στις 28 Οκτωβρίου 1943[ Σύμφωνα με τον Ηλία Βενέζη γιορτάστηκε η επέτειος στο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, στην πλατεία Κοτζιά (ο Βενέζης ήταν τότε υπάλληλος της τράπεζας). Κατέφθασαν όμως οι Γερμανοί, που είχαν την ευθύνη της αστυνόμευσης πλέον, υποχρέωσαν όσους συμμετείχαν να σταθούν με τα χέρια ψηλά μέχρι το βράδυ, ενώ έστειλαν και είκοσι περίπου από αυτά τα άτομα σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Κάποια δεν επέστρεψαν.

Για πρώτη φορά η επέτειος γιορτάστηκε επίσημα στις 28 Οκτωβρίου 1944 με παρέλαση ενώπιον του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, γιορτάζουμε το «Έπος του Σαράντα» και τις μεγάλες νίκες του ελληνικού στρατού εις βάρος των Ιταλών. Ενώ οι περισσότερες χώρες γιορτάζουν την ημερομηνία λήξης του πολέμου, η Ελλάδα πρωτοτυπεί γιορτάζοντας την 28η την είσοδό της σε αυτόν.

Τί έγινε όμως τότε; Ακολουθεί πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

ellinida-mitera-propempi-to-gio-tis-ston-polemo-i%cc%94-panagia-mazi-mas-2-2

e%cc%94llines-stratio%cd%82tes-ston-polemo-san-se-giorti-2

a%cc%93nachorisis-dia-to-metopon-me-pisti-ke-kardia-2

a%cc%93nachorisis-dia-to-metopon-10

a%cc%93nachorisis-dia-to-metopon-10-2

metafora-e%cc%93fodion-2

metafora-piromachiko%cd%82n-2

o%cc%94mas-pirovolito%cd%82n-2

Πριν τη μάχη

1army-gr

2army-gr

4_271

Από το Μέτωπο, από αριστερά, όρθιοι: Δ. Γαλερίδης (δημοσιογράφος), Γεώργιος Καρτάλης (υπουργός), Δ. Θιβαδόπουλος ( καθηγητής), Γεώργιος Θεοτοκάς ( συγγραφέας), Συμεόνογλου (βιομήχανος) Κώστας Μάγερ (δημοσιογράφος). Καθιστοί: Ευ. Μαγκλιβέρας (βαρύτονος), Λάμπρος Κωνσταντάρας (ηθοποιός) Κώστας Σάμιος ( τενόρος) και Τσαλίκης (έμπορος).

3army-gr

fortosis-pirovolou-2

4army-gr

5army-gr

6

salpigktis-11

«ΑΕΡΑΑΑ»

a%cc%93era-11

aerai%cc%94-thriliki-polemiki-kravgi-a%cc%93ntilalou%cd%82se-sta-vouna-ti%cd%82s-i%cc%93piroufot-lazaros-a%cc%93kkermanidis

3d-07

Στο πεδίο της μάχης

3d-01

2army-gr

3d-05

3d-02

3d-04

3d-08

Τραυματίες πολέμου

3e-01

3e-03

3e-04

3e-02

Οι γυναίκες του πολέμου

aaoxies

3g-05

3g-01

3g-02

sta-metopisthen-plekta-dia-ton-straton-2

Πηγές:

[1] Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμύνης, Φωτογραφικόν υλικόν Διευθύνσεως Ιστορίας Στρατού, Μουσείου Πολεμικής Αεροπορίας, 7ου ΕΓ του ΓΕΣ.

[2] Γενικό Επιτελείο Στρατού, Το έπος του 1940.

[3] Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών.

[4] «Ο Ἑλληνικός Στρατός και το Έπος της Β. Ηπείρου (1940-41)», εκδ. περιοδικού «Στρατιωτική Ιστορία», σειρά «Μεγάλες Μάχες», τ. 3, Οκτ. 2001, ISBN 960-86822-5-8.

[5] Περιοδικό «Ελληνική Ιστορία», τ. 11, Σεπτ.-Οκτ. 2004 (εκδ. Δ. Τασσόπουλος).

[6] «Το Έπος του ’40 στη Λαϊκή Εικονογραφία», Εικαστικόν.

[7] «6 Απριλίου 1941: Η γερμανική επίθεση», εκδ. «Καθημερινή – 7 ημέρες», 7 Απρ. 2002.

Μοίρασε το άρθρο!