Το πρόβλημα με τους κατασκόπους στην ΕΕ

Την ώρα που οι Βρυξέλλες έχουν να αντιμετωπίσουν ένα σωρό προκλήσεις, υπάρχει ένα ζήτημα που φαίνεται ότι, τουλάχιστον τη δεδομένη στιγμή, δεν μπορούν σίγουρα να αντιμετωπίσουν: οι κατάσκοποι.

Όπως σημειώνει το Politico, είναι γνωστό πως στην πόλη που λαμβάνονται κάποιες εξαιρετικά κρίσιμες αποφάσεις, που επηρεάζουν την ζωή εκατομμυρίων πολιτών, υπάρχουν κατάσκοποι μέχρι και στα μπαρ.

Ο «πόλεμος» με τη Ρωσία, η κινεζική κατασκοπεία και οι αλλαγές στην γεωπολιτική, καθιστούν το ζήτημα ακόμη πιο περίπλοκο, για όσους έχουν επιφορτιστεί με την αντιμετώπισή του. Όπως τονίζει άλλωστε και το ρεπορτάζ, κανείς δεν γνωρίζει πόσοι ακριβώς κατάσκοποι δρουν στις Βρυξέλλες.

Την ώρα που οι ΗΠΑ και η Αυστραλία για παράδειγμα απαιτούν από τους ανθρώπους που εργάζονται για ξένα συμφέροντα να το δηλώσουν εγγράφως, προσπαθώντας έτσι να ρίξουν έστω μια ματιά στις δραστηριότητές τους, στο Βέλγιο δεν συμβαίνει τίποτα.

Επίσης, οι πιθανοί «στόχοι» είναι πολλοί. Οι Βρυξέλλες δεν φιλοξενούν μόνο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αλλά και περίπου 100 άλλους διεθνείς οργανισμούς και 300 διπλωματικές αποστολές. Υπάρχουν 26.000 εγγεγραμμένοι διπλωμάτες, καθένας από αυτούς δυνητικά κατάσκοπος. Ένα διπλωματικό διαβατήριο συνιστά άλλωστε σοβαρή κάλυψη. Ακόμη, θέσεις εργασίας στον ακαδημαϊκό τομέα ή σε κάποια δεξαμενή σκέψης, όπου οι άνθρωποι πληρώνονται για να αποκτούν και να αναλύουν πληροφορίες, αποτελούν εξίσου καλές καλύψεις.Το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, έκλεισε το 2019 το Ινστιτούτο Κομφούκιος, αφού ο διευθυντής κατηγορήθηκε για κατασκοπεία, για χάρη του Πεκίνου. 

Μια ακόμη καλή κάλυψη αποτελεί η δημοσιογραφία, αφού μέσω αυτής παρέχεται πρόσβαση σε ποικίλες εκδηλώσεις, ενώ μπορεί κανείς να κάνει και «περίεργες» ερωτήσεις σε αξιωματούχους, δίχως να κινήσει τα βλέμματα. Σύμφωνα με τις βελγικές υπηρεσίες ασφαλείας, ένας στους πέντε κινέζους δημοσιογράφους που εργάζονται στις Βρυξέλλες, είναι ύποπτος για κατασκοπεία. 

Για τη σύλληψη πάντως των κατασκόπων, την ευθύνη έχει η βελγική κυβέρνηση. Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ έχουν το δικό τους γραφείο ασφαλείας, που εργάζεται για την αποτροπή της εισόδου κατασκόπων στα κτίριά τους. Δεν υπάρχει όμως επίσημα υπηρεσία πληροφοριών της ΕΕ, ενώ πολλοί ζητούν από την Ένωση να δημιουργήσει την αντίστοιχη CIA. Κάτι τέτοιο όμως μοιάζει πολύ μακρινό προς το παρόν.

Τη δεδομένη στιγμή, το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης βαρύνει τη βελγική Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας και τους στρατιωτικούς συναδέλφους της Γενικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ασφαλείας, οι οποίοι συνεργάζονται με 120 υπηρεσίες από 80 συνολικά χώρες.

Πάντως, όπως επισημαίνει το Politico, για δεκαετίες οι ηγέτες της ΕΕ και ειδικά οι Βέλγοι πολιτικοί, απέρριπταν την ιδέα πως το Πεκίνο, η Μόσχα, ακόμη και η Τεχεράνη θα ενδιαφέρονταν για τεχνικά έγγραφα που κυκλοφορούσαν στους διαδρόμους των Βρυξελλών. Τα τελευταία χρόνια όμως φαίνεται πως υπάρχει αλλαγή νοοτροπίας. Το 2015 και το 2016, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, το βάρος έπεσε στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Τώρα όμως η προσοχή έχει στραφεί στην αντικατασκοπεία, με το Βέλγιο να γίνεται πιο ενεργό, ενώ πριν λίγο καιρό ψήφισε νόμο ο οποίος δίνει στους αξιωματούχους περισσότερες δυνατότητες έρευνας. Επίσης, η Κρατική Υπηρεσία Ασφαλείας του Βελγίου σχεδόν θα διπλασιάσει το προσωπικό της μέχρι το 2024.

Επιπλέον, αναμένεται να διευρυνθεί και ο ορισμός της «κατασκοπείας», αφού αυτή καθαυτή δεν θεωρείται έγκλημα στη χώρα. Το θέμα είναι όμως ότι, σύμφωνα με ειδικούς, παρά τις προσπάθειες του Βελγίου, θα είναι ούτως ή άλλως δύσκολο να ανταγωνιστεί χώρες όπως η Κίνα.

Το Politico διατυπώνει ωστόσο κι ένα ερώτημα: αφού το Βέλγιο αυξάνει τις προσπάθειες για αντικατασκοπεία, γιατί αυτό δεν γίνεται θέμα πιο συχνά στις ειδήσεις όπως μαθαίνουμε για παράδειγμα σε πρωτοσέλιδα για τέτοιες υποθέσεις στην Αμερική και σε άλλες χώρες;

Φαίνεται πως ακολουθεί μια πιο «ήπια» προσέγγιση. Αρχικά, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, επειδή υπάρχει περιορισμένη χρηματοδότηση, οι Βέλγοι πρέπει να βάλουν προτεραιότητες. Όπως δήλωσε κι ένας αξιωματούχος, όσο περισσότεροι είναι οι στόχοι, τόσο περισσότερα χρήματα απαιτούνται. Έτσι, μπορεί η προσοχή να στραφεί σε χώρες όπως η Ρωσία, το Ιράν και η Κίνα, αγνοώντας την κατασκοπεία από «συμμάχους». «Θα προτιμούσα να μας ακούν οι Αμερικανοί ή οι Γερμανοί, παρά οι Κινέζοι ή οι Ρώσοι», δηλώνει με νόημα στο Politico ένας Βέλγος Αξιωματούχος.

Επίσης, το Βέλγιο προσπαθεί να μην διαταράσσει τις σχέσεις με άλλες χώρες. Έτσι, αν ένας κατάσκοπος συλληφθεί, πιθανώς θα του ζητηθεί απλά να εγκαταλείψει τη χώρα, με διακριτικό τρόπο μάλιστα, μέσω των πρεσβειών. Σπάνια δημοσιοποιούνται οι υποθέσεις.

Ωστόσο, για πολλούς, τέτοιου είδους ζητήματα πρέπει να δημοσιοποιούνται, καθώς αυξάνουν την ευαισθητοποίηση αναφορικά με το πρόβλημα, το οποίο «δεν είναι επιστημονική φαντασία, αλλά ένας πραγματικός κίνδυνος» σύμφωνα με εκπρόσωπου του βελγικού υπουργείου Εξωτερικών.

Μοίρασε το άρθρο!