ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΑΛΜΑΣ: Ελλάδα είναι οι άνθρωποι που έχουν σώσει πρόσφυγες

assets_large_t_420_54927518_type13161

31/10/2016

Στο χρονικό μιας Οδύσσειας σε λάθος χρόνο, στο «Ψωμί της Νινευί» των Αντώνη και Κωνσταντίνου Κούφαλη, πρωταγωνιστεί ο Σταύρος Ζαλμάς. 

Υποδύεται τον Σαμίρ, έναν πρόσφυγα που ζητάει άσυλο στην Ευρώπη του σήμερα. Ο πόθος της Νουρ και του Σαμίρ να συμφιλιωθούν με τους εχθρούς που κουβαλάνε μέσα τους σε άλλη πατρίδα, η κοινή τους ρίζα και ο καημός κόντρα στην εποχή ζωντανεύουν στο φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μυλωνά. Οι δύο πρόσφυγες θα αφηγηθούν την ιστορία τους για να συνδεθούν τελικά με την Ιστορία που τρέχει ανά τους αιώνες με πρωταγωνιστές εκατομμύρια σαν κι εκείνους, σαν κι εμάς (πρεμιέρα 21/11).

Ποιος είναι ο ήρωας που υποδύεστε;

Ο Σαμίρ είναι ένας λαϊκός άνθρωπος, φούρναρης από τη Μοσούλη και βρίσκεται στη Γερμανία για να πάρει άσυλο. Κουβαλάει μαζί του την απελπισία και τη φρίκη του πολέμου. Χαρακτηρίζεται από μία παιδικότητα και μια απελπιστική ανάγκη να ξεχάσει.

Στο έργο πρωταγωνιστούν δύο πρόσφυγες. Πόσο, λόγω της κατάστασής τους, κερδίζουν τη συμπάθειά μας;

Δεν είναι δυνατόν ένας κυνηγημένος να μην προκαλεί τη διάθεση για βοήθεια. Διαφορετικά έχουμε πάψει να είμαστε άνθρωποι.

Ποιο το μήνυμα της παράστασης σε αυτό το φλέγον θέμα;

Η παράσταση αντιμετωπίζει το πρόβλημα από μια πανανθρώπινη σκοπιά. Προσπαθεί να δει τον άνθρωπο που αγωνίζεται για να επιζήσει. Ερχεται αντιμέτωπος με τον ίδιο του τον εαυτό και τις αρχές του. Παρατηρεί τον θύτη και το θύμα και αφήνει να φανεί ότι πολλές φορές το θύμα μπορεί να γίνει εργαλείο στα χέρια του θύτη.

Συμφωνείτε με τις εστίες απομόνωσης των προσφύγων;

Σε μια περίοδο όπου τίθεται πρόβλημα ασφάλειας για τις κοινωνίες στις χώρες υποδοχής, οι χώροι εξακρίβωσης και τακτοποίησης των προσφύγων είναι κάτι απαραίτητο. Στη συνέχεια όμως πρέπει οι κοινωνίες να υποδέχονται τους αυτούς τους ανθρώπους για να μπορέσουν να ενσωματωθούν και να συνεχίσουν τη ζωή τους.

Οι καταυλισμοί δημιουργούν συνθήκη εγκλωβισμού. Πώς θεωρείτε ότι θα εκτονωθεί όλο αυτό;

Δεν είμαι ειδικός πάνω σε αυτά τα θέματα για να απαντήσω. Η Ιστορία έχει δείξει ότι η εξαθλίωση και η πίεση δημιουργούν βίαιες αντιδράσεις.

Πώς σχολιάζετε τη στάση των Ελλήνων στην εκπαίδευση των προσφυγόπουλων στις κατά τόπους κοινωνίες;

Υπάρχει μια έννοια που λέγεται φιλοξενία κι αυτή η έννοια γεννήθηκε στην Ελλάδα. Και μόνο στην Ελλάδα εξακολουθεί κανείς να τη βρίσκει σ’ αυτό τον βαθμό. Η ελληνική κοινωνία δοκιμάζεται πολύ έντονα. Εχει φτάσει στα όριά της και καταλαβαίνω ότι το Προσφυγικό έρχεται και κάθεται σε ένα ήδη ηλεκτρισμένο τοπίο. Οι αντιδράσεις όμως αυτές είναι απαράδεκτες. Θα έπρεπε η κεντρική εξουσία και η εκκλησία να ενημερώσει αυτούς τους ανθρώπους για να κατανοήσουν ότι από τη στιγμή που οι πρόσφυγες δεν πρόκειται να εξαφανιστούν μας συμφέρει ως λαό, ως κοινωνία η ενσωμάτωσή τους, λαμβάνοντας την ελληνική παιδεία.

Εξακολουθείτε να πιστεύετε στον καλό εαυτό του Ελληνα, όταν έχει απέναντί του κάποιον σε συνθήκη ανάγκης;

Εξακολουθώ και πιστεύω αυτό που βλέπω. Η Ελλάδα αυτήν τη στιγμή φιλοξενεί έναν δυσανάλογο αριθμό προσφύγων σε σχέση με τον πληθυσμό της. Ανθρωποι στα νησιά έχουν σώσει ναυαγούς, έχουν ταΐσει μικρά παιδιά με το υστέρημά τους, έχουν φιλοξενήσει νεογέννητα. Αυτή είναι η Ελλάδα. Από εκεί και πέρα κάποιες ατυχείς συμπεριφορές απέναντι στους πρόσφυγες νομίζω ότι αποτελούν μεμονωμένες περιπτώσεις που δεν μας χαρακτηρίζουν ως λαό.

Πώς θεωρείτε ότι η Ιστορία θα συμπεριφερθεί απέναντι στις χώρες των κλειστών συνόρων;

Το κλείσιμο των συνόρων και η αδιαφορία γι’ αυτό που συμβαίνει έξω από αυτά είναι μια ουτοπική συμπεριφορά. Δεν μπορείς να κλείνεις τα σύνορα όταν ξέρεις ότι μετακινούνται εκατομμύρια ανθρώπων κυνηγημένοι από τη σφαγή, θεωρώντας ότι θα τους φορτωθούν κάποιοι άλλοι και θα παραμείνεις αμέτοχος και ευχαριστημένος στο βασίλειό σου.

Ποιοι ρόλοι σάς ενδιαφέρουν, πλέον; Κλασικού ρεπερτορίου ή ήρωες πιο καθημερινοί;

Ανέκαθεν δεν με ενδιέφεραν οι ρόλοι αλλά οι συνεργασίες. Η επιλογή των συνεργατών είναι εκείνη που διασφαλίζει το καλό αποτέλεσμα.

Θεωρείτε το αδιέξοδο στο οποίο έχουν επέλθει τα κανάλια, πλήγμα για τη δημοκρατία;

Πλήγμα για τη δημοκρατία είναι η έλλειψη παιδείας και ο χαμηλός πολιτισμικός δείκτης μιας κοινωνίας. Οπότε δεν παίζει ρόλο αν γίνεται διάλογος, αλλά μεταξύ ποίων γίνεται ο διάλογος. Προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή της πτώσης του πολιτισμικού επιπέδου των λαών, έχουν εργαστεί τα κανάλια διεθνώς κι έχουν πολύ μεγάλη ευθύνη. Είναι ένα παγκόσμιο σύστημα το οποίο θέλει κοινωνίες αποβλακωμένων, μη σκεπτόμενων, φοβισμένων και αδιάφορων ανθρώπων για να επικρατήσει. Και αυτό έχει γίνει μέσα από την τηλεόραση σε μεγάλο βαθμό. Δεν αναφέρομαι τόσο στην ψυχαγωγική πλευρά της τηλεόρασης, αλλά σε εκπομπές που έχουν υπάρξει και επικαλούνται τα κατώτερα ένστικτα των ανθρώπων.

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ
akarali@pegasus.gr

 

Μοίρασε το άρθρο!