ΑΛΜΠΕΡ ΚΑΜΥ: Του Πάρη Βορεόπουλου [Συνεργάτη του RealOraiokastro.gr]

ΑΛΜΠΕΡ ΚΑΜΥ

7 Νοεμβρίου 1913 – 4 Ιανουαρίου 1960

(Έζησε 47 χρόνια)

Βραβείο Νοbel Λογοτεχνίας 1957

Γάλλος συγγραφέας, φιλόσοφος, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης, ηθοποιός, δημοσιογράφος.

Γεννήθηκε στο Μοντοβί της Αλγερίας. Ένα χρόνο μετά το θάνατο τού πατέρα του(1914), ουσιαστικά ο Καμύ τον γνώρισε μέσα από μία φωτογραφία, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο Αλγέρι. Εκεί έκανε τις σπουδές του, έχοντας την υποστήριξη των καθηγητών του, κυρίως του Ζαν Γκρενιέ (Jean Grenier), καθηγητής φιλοσοφίας, με τον οποίο κράτησε μία πολύ σημαντική φιλία και ενδιαφέρουσα αλληλογραφία, πάνω σε θέματα φιλοσοφικά, επί σειρά ετών. Μετά το απολυτήριο λυκείου (bac), πήρε το πτυχίο ανωτάτων σπουδών (lettres), της φιλοσοφικής σχολής. Ξεκίνησε να γράφει πολύ νέος με κείμενα που φιλοξενήθηκαν στο περιοδικό Sud το 1932. Έγραψε και δημοσίευσε το 1937, τη συλλογή δοκιμίων “Απ’ την καλή κι απ’ την ανάποδη” (LEnvers et lEndroit). Ίδρυσε το Θέατρο της Εργασίας ( le Théâtre du Travail) στο Αλγέρι το 1935. Έγραψε τα υπέροχα δοκίμια “Οι Γάμοι”(Les Noces) 1939. Εργάστηκε στην εφημερίδα “Λαϊκό Μέτωπο”(Front Populaire). Για μία έρευνα που έκανε, συνάντησε αντιδράσεις και το 1940 η κυβέρνηση της Αλγερίας απαγόρευσε την κυκλοφορία της εφημερίδας κι έτσι ο Καμύ έμεινε χωρίς δουλειά. Πήγε στο Παρίσι και εργάστηκε στην εφημερίδα “ParisSoir”. Εκείνη την περίοδο δημοσίευσε το μυθιστόρημα “Ο Ξένος”( L’ Étranger) 1942 και το δοκίμιο “Ο Μύθος του Σισύφου”( Le Mythe de Sisyphe) 1942, όπου θα αναπτύξει τις φιλοσοφικές του θέσεις. Το 1938 έγραψε το θεατρικό έργο “Καλιγούλας”(Caligula)1938, το οποίο ανέβηκε σε θεατρική σκηνή το 1945. Το θεατρικό έργο “Η Παρεξήγηση” (Le Malentendu) παρουσιάστηκε το 1944. Έλαβε μέρος στη Γαλλική Αντίσταση κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Εργάσθηκε στον εκδοτικό οίκο Gallimard. Ανέλαβε τη διεύθυνση στη σύνταξη της εφημερίδας “Μάχη”(Combat) μέχρι το 1948. Συνέχισε την παραγωγή του λογοτεχνικού του έργου, παρουσιάζοντας ένα από τα γνωστότερα μυθιστορήματά του “Η Πανούκλα”(La Peste) 1947. Έγραψε ακόμα δύο θεατρικά έργα “Κατάσταση Πολιορκίας”(L’ État de Siège) 1948 και “Οι Δίκαιοι”(Les Justes) 1949. Συνεχίζοντας τη συγγραφική του δραστηριότητα, έγραψε τα δοκίμια, “Ο Επαναστατημένος Άνθρωπος”(LHomme Révolté)1951 και “Το Καλοκαίρι”(L’ Été) 1954, το διήγημα “Η Εξορία και το Βασίλειο”(LExil et le Royaume)1957, καθώς επίσης τα μυθιστορήματα “Η Πτώση”(La Chute)1956, “Ο ευτυχισμένος Θάνατος”(La Mort heureuse), το οποίο γράφηκε το 1936-1938, εκδόθηκε μετά το θάνατό του το 1970, “Ο Πρώτος Άνθρωπος”(Le Premier Homme),το οποίο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει, το άφησε ημιτελές, όμως η γυναίκα του και η κόρη του πήραν την πρωτοβουλία και το δημοσίευσαν μετά το θάνατό του το 1995.

Ήταν φίλος με το μεγάλο φιλόσοφο και συγγραφέα Jean Paul Sartre, όμως διαφώνησαν σε θέματα φιλοσοφικά και ιδεολογικά και ήρθε η ρήξη το 1952.

Φιλέλληνας γαρ, το Μάιο του 1955, επισκέφτηκε την Ελλάδα, τη χώρα που αγαπούσε πολύ, όχι μόνο για το υπέροχο φυσικό περιβάλλον αλλά για την ιστορία της από την αρχαία κλασική εποχή, για τον πολιτισμό της και τους ανθρώπους. Ήρθε και στη Θεσσαλονίκη, όπου προσκαλεσμένος από το Γαλλικό Ινστιτούτο, μίλησε στο κοινό για θέματα λογοτεχνίας.

Το 1957 έλαβε το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.

Στις 4 Ιανουαρίου 1960, σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό ατύχημα.

Αγωνίσθηκε για την υπεράσπιση των αδύναμων ανθρώπων και για την ανθρώπινη ελευθερία. Επέμεινε στο φιλοσοφικό του στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση. Κύριο χαρακτηριστικό της φιλοσοφίας του είναι “Το Παράλογο”(LAbsurde). Η απόκτηση συνείδησης της ζωής που ζει ο κάθε άνθρωπος. Σε όλα του τα γραπτά κείμενα επιδίωξε τον πολλαπλασιασμό των εικόνων και των εμπειριών.

Το έργο του βάζει στο φως τα προβλήματα που τίθενται πάνω στη συνείδηση των ανθρώπων και θα μπορούσε να προσδιορισθεί σε δύο πόλους: το παράλογο και την εξέγερση ανταποκρινόμενα στη φιλοσοφική του διαδρομή. Επίσης αναπτύσσει μία φιλοσοφική σκέψη που είναι πολύ κοντά στην υπαρξιακή στάση και που εξελίσσεται στην αίσθηση του ουμανισμού. Στον “Ξένο”, ο αφηγητής και κεντρικό πρόσωπο, ο Meursault, δείχνει, όπως ο Antoine Roquentin, της “Ναυτίας”(La Nausée) του Σαρτρ, το παράλογο της ζωής, περιγράφει και εκτιμά με μία απόρριψη της πλάνης μέσω των καθημερινών απόψεων όπως μέσω των πιο δραματικών περιστάσεων. Όμως, άλλα πρόσωπα του Καμύ, όπως στην “Πανούκλα”, δεν υποτάσσονται στο να υποστούν τη μοίρα τους και μάχονται στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Διδάχθηκε την υψηλού επιπέδου σοφία από τους Έλληνες όσον αφορά την επίδραση του ήλιου στον άνθρωπο.

ΤΟ ΠΑΡΑΛΟΓΟ

Η ηθική του παράλογου είναι η απόκτηση συνείδησης από τον άνθρωπο για το ανώφελο των πράξεών του, της ύπαρξής του, πάνω στην έλλειψη ουσίας της ζωής που οδηγεί στην ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να ζήσει και οφείλει να εξαντλήσει τις χαρές τής ζωής. Αυτές οι ιδέες παρουσιάζονται στο “Μύθο του Σίσυφου”(1942) και διασαφηνίζονται στο μυθιστόρημα “Ο Ξένος”(1942) και σε δύο θεατρικά έργα “Καλιγούλας”(1938) και “Παρεξήγηση”(1944).

Για τον ανθρωπισμό της εξέγερσης, ο συγγραφέας καταλήγει στην ανακάλυψη μιας αξίας που δίνει στη δράση το νόημά της και τα όριά της: “η ανθρώπινη φύση”. Αυτός ο ανθρωπισμός φαίνεται στην “Πανούκλα”(1947) και στα δύο θεατρικά έργα, “Κατάσταση Πολιορκίας”(1948) και “Οι Δίκαιοι”(1950), πριν εκφρασθεί σθεναρά στο δοκίμιο “Επαναστατημένος Άνθρωπος”(1951).

Είναι ο συγγραφέας της υπαρξιακής λογοτεχνίας. Ήξερε να μετατρέπει σε συνείδηση και σε έργο τέχνης την εμπειρία της ζωής.

Είναι σημαντικό να μελετήσει και να μιλήσει κανείς με ακρίβεια για την έννοια των όρων όπως: το παράλογο, ο παράλογος άνθρωπος, η εξέγερση, η ελευθερία, το πάθος, που κάτω από την πέννα του Καμύ έχουν μια ιδιαίτερη απήχηση.

Το αίσθημα του παράλογου: είναι η απόκτηση συνείδησης της καθημερινότητας, ότι αυτός ο κόσμος είναι παράλογος ή καλύτερα γεμάτος από παράλογους ανθρώπους.

Προσδιορισμός του παράλογου: το παράλογο δε βρίσκεται ούτε μέσα στον άνθρωπο, ούτε μέσα στον κόσμο, αλλά μέσα στην από κοινού παρουσία τους.

Ο παράλογος άνθρωπος: ο Καμύ λέει «παίρνω από το παράλογο τρία συμπεράσματα που είναι η εξέγερσή μου, η ελευθερία μου και το πάθος μου». Αυτά σημαίνουν ότι είναι ο άνθρωπος της συνειδητής ύπαρξης, της ζωής.

Η πρόσκληση στον αγώνα: το να ζει κανείς σημαίνει να ζει το παράλογο και πρώτα απ’ όλα να το παρατηρεί. Μέσα στη συνείδηση και στην εξέγερση, μέρα με τη μέρα, αποδεικνύει τη μοναδική αλήθεια που είναι η πρόσκληση στον αγώνα.

Η ελευθερία: μέχρι τη συνάντηση του παράλογου ο άνθρωπος έχει την ψευδαίσθηση ότι είναι ελεύθερος αλλά είναι σκλάβος της συνήθειας και των προκαταλήψεων. Για τους περισσότερους ανθρώπους η ζωή σημαίνει στο “να κάνουν κινήσεις που προστάζει η συνήθεια”. Η ανακάλυψη του παράλογου, του επιτρέπει να τα δει όλα με ένα καινούργιο μάτι.

Το πάθος: ο Καμύ λέει “να νιώθει κανείς τη ζωή του, την εξέγερσή του, την ελευθερία του. Το παρόν και η διαδοχή των παρόντων στιγμών μπροστά σε μία ψυχή συνεχώς συνειδητοποιημένη, είναι το ιδανικό του παράλογου”. Να ζει κανείς με πάθος, κάθε στιγμή, τη ζωή του.

Στο έργο του υπάρχει ακριβής εφαρμογή στην τέχνη του συγγραφέα, δίνοντας προτεραιότητα στην παρουσίαση των ιδεών. Εκφράζει τις ιδέες του απλά, καθαρά, κατανοητά, χωρίς σκοτεινά σημεία.

Χωρίς αμφιβολία ήξερε να επιβάλει στον “Ξένο” και στην “Πανούκλα”, ένα ουδέτερο στυλ, απρόσωπο που έγινε αδιάσπαστο με το κλίμα του παράλογου. Ακόμα ανακαλύπτει κανείς εύκολα στο έργο του πηγές ποιητικής δεξιότητας που μεταφράζουν τις αισθήσεις σε πλήρη ουσία και θριαμβεύουν στα δοκίμια “Γάμοι”(1938) και “Το καλοκαίρι”(1954), όπου ο νέος Καμύ εξύμνησε με ενθουσιασμό “τους γάμους του με τη φύση και τον κόσμο”.

Ο Καμύ γράφει: “ο κόκκος της άμμου – μα όχι, δεν είναι ένας κόκκος άμμου, είναι η ίδια η μηχανή – έχει ένα όνομα, πράγματι – ονομάζεται το Παράλογο!”

ALBERT CAMUS

LABSURDE – ΤΟ ΠΑΡΑΛΟΓΟ

Ο προσδιορισμός της έννοιας της λέξης “π α ρ ά λ ο γ ο” μεταφράζεται από τη γαλλική λέξη “absurde”. Δεν πρέπει να συγχέεται με τη λέξη άλογο, δηλαδή μη λογικό.

Το παράλογο βρίσκεται μέσα στην ίδια τη ζωή του κάθε ανθρώπου από τη στιγμή της γέννησης μέχρι την ημέρα του θανάτου.

Διαβάζοντας το έργο του Καμύ, το παράλογο θα πρέπει να το αναζητήσει κανείς μέσα στις ίδιες τις πράξεις των προσώπων του κάθε έργου του.

Από πού πηγάζει;

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι πηγάζει από τις κινήσεις-ενέργειες του κάθε ανθρώπου, είτε αυτές είναι εσωτερικές, είτε εξωτερικές, γιατί με την κίνηση έχουμε ζωή. Όλες οι ενέργειες που γίνονται με την κατεύθυνση της λογικής περιέχουν το παράλογο.

Στην ύπαρξη του ανθρώπου, μαζί με το τραγικό και το κωμικό, θα πρέπει να αναζητηθεί και το παράλογο που έχει ξεχωριστό πεδίο.

Το παράλογο του Καμύ έχει τέσσερα στάδια εξέλιξης:

1)Να καταλάβει κανείς το παράλογο της ζωής, αφύπνιση, ξύπνημα της ψυχής.

2)Να αποκτήσει συνείδηση, να βγει από το παράλογο που βρίσκεται παντού και περιβάλλει τον κάθε άνθρωπο όπως ένας κύκλος.

3)Να κάνει την εξέγερσή του και να έρθει η λύτρωση.

4)Να κάνει τον αγώνα του, να καταπολεμήσει το παράλογο με πράξεις, τόσο για τον ίδιο του τον εαυτό, όσο και για τους άλλους συνανθρώπους του, συμβάλλοντας στη βελτίωση της κοινωνίας.

Μετά από αυτά τα στάδια αρχίζει μία ζωή ενδιαφέρουσα, συναρπαστική που κάνει τον καθένα να ζει με πάθος τη ζωή. Από τότε αρχίζει να ελέγχει κανείς τις πράξεις του από κάθε άποψη, ηθική και αισθητική και απομακρύνεται από την πλήξη, τη συνήθεια, τη ρουτίνα που πλήττουν τη ζωή, ζώντας σε έναν υπέροχο κόσμο, όχι μοναδικό αλλά ίδιο με αυτόν όλων των άλλων ανθρώπων που έχουν αποκτήσει συνείδηση του παραλόγου, της ύπαρξής τους, που ελέγχουν το χώρο και το χρόνο που περνά από τη ζωή τους.

Χρειάζεται μία συνεχής προσπάθεια του κάθε ανθρώπου για μία ζωή συνειδητή, με ενδιαφέροντα και με αξιοπρέπεια.

«Le seul rôle véritable de l’homme,

né dans un monde absurde,

est de vivre,

d’avoir conscience de sa vie,

de sa révolte,

de sa liberté.»

Albert Camus

«Ο μοναδικός αληθινός ρόλος του ανθρώπου,

που γεννήθηκε σε έναν παράλογο κόσμο,

είναι να ζήσει,

να αποκτήσει συνείδηση της ζωής του,

της εξέγερσής του και

της ελευθερίας του.»

Αλμπέρ Καμύ

ΣΚΕΨΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΜΥ

«Να πει κανείς ναι στον κόσμο, να το επαναλάβει,

είναι σαν να ξαναδημιουργεί τον κόσμο και τον εαυτό του,

είναι σαν να γίνεται ο μεγάλος καλλιτέχνης, ο δημιουργός:

σεβασμός και πάθος σ’ αυτό που είναι».

«Η τέχνη δεν είναι στα μάτια μου μια χαρά μοναχική.

Είναι το μέσο για να συγκινήσεις

το μεγαλύτερο αριθμό των ανθρώπων

προσφέροντάς τους μία προνομιούχα εικόνα

από λύπες και κοινές χαρές».

«Ο κόσμος όπου αισθάνομαι πιο άνετα,

είναι ο Ελληνικός μύθος».

«Ζωή είναι το άθροισμα των επιλογών μας».

«Ελεύθερος είναι εκείνος που μπορεί να ζει

χωρίς να λέει ψέματα».

«Ένας άνδρας έχει δύο χαρακτήρες, τον δικό του

και αυτόν που του δίνει η γυναίκα του».

«Αυτοί που γράφουν ξεκάθαρα, έχουν αναγνώστες.

Αυτοί που γράφουν δυσνόητα, έχουν σχολιαστές».

ΠΑΡΗΣ ΒΟΡΕΟΠΟΥΛΟΣ

Ως συγγραφέας δημοσίευσε τα έργα:

  • «Ανθολογία Γαλλικής Ποίησης», μεταφράσεις ποιημάτων δέκα Γάλλων ποιητών, παρουσίαση βιογραφικών στοιχείων και ποιητικών “Σχολών”.

  • «Το Αιώνιο Παιχνίδι», μονόπρακτο θεατρικό έργο, το οποίο ανεβάστηκε σε θεατρική σκηνή.

  • «Ποιητικές Διαδρομές», ποιητική συλλογή.

  • «Η Ζωή και το Έργο του Αλμπέρ Καμύ», κριτική μελέτη.

  • «Κριτικές Μελέτες Αισθητικής του Γκυ ντε Μωπασσάν», μετάφραση παρουσίαση και σχόλια όσον αφορά τις απόψεις του Γάλλου συγγραφέα, για την τεχνική απόδοσης ενός γραπτού κειμένου καθώς και των εικαστικών τεχνών, ζωγραφική-γλυπτική.

  • «Οδοιπορικό Ζωής», ποιητική συλλογή.

  • «Ταξιδεύοντας στο Χρόνο», συλλογή διηγημάτων.

  • «Η Παιδεία στην Καππαδοκία»

από την αρχαιότητα ως την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924,

επιστημονική μελέτη.

«Δύο Λογοτεχνικά Μανιφέστα: André Breton και Jean-Paul Sartre»,

δοκίμιο.

  • «Η Μικρά Ασία μέσα από την Ελληνική Λογοτεχνία», δοκίμιο.

  • «Τραγούδια του Δημήτρη Θέμελη με συνοδεία πιάνου σε στίχους Πάρη Βορεόπουλου», ποιήματα, μουσικά κείμενα και CD με τραγούδια.

Μοίρασε το άρθρο!