Το ρολόι των Γρεβενών, 100 έτη πίσω

Τον Οκτώβριο του 1912, ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει τα Γρεβενά. Σε ανάμνηση της μεγάλης στιγμής, ο μακεδονομάχος Ιωάννης Τριβένης ποζάρει στον φακό φορώντας μακεδονικό ντουλαμά, πλαισιωμένος από δύο ένοπλους στρατιώτες και έναν πολίτη. Αρματωμένος, ευθυτενής και σοβαρός. Ισως γιατί τα παρελθόντα του βίου του, ανάμεσα στις συμπληγάδες της Ιστορίας, τον προετοίμαζαν για τα μελλούμενα. Αλληλένδετα…

Πότε πραγματικά συνέβη η αρχαία έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης;

Το απομεινάρι από μια προϊστορική ελιά, που έχει χρησιμοποιηθεί για να γίνει χρονολόγηση της αρχαίας έκρηξης του ηφαιστείου της Θήρας (Σαντορίνης), είναι πιθανό ότι είναι παλαιότερο της φυσικής καταστροφής κατά 40 έως 50 χρόνια. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας ισραηλινής επιστημονικής έρευνας, η οποία έτσι ανοίγει ξανά το ζήτημα του πότε ακριβώς εξερράγη το…

Χιροσίμα: H ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας

Τις πρωινές ώρες της 6ης Αυγούστου του 1945 απογειώθηκε το «Enola Gay»από την νήσο Tinian, στον Ειρηνικό Ωκεανό, με σκοπό να βομβαρδίσει την ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα – και έτσι να προκαλέσει το παγκόσμιο δέος για την δύναμη των ΗΠΑ. Στις 8.15 τοπική ώρα, η πρώτη ατομική βόμβα που χρησιμοποιήθηκε ποτέ σε πόλεμο έπληξε την πόλη…

Έλληνες, οι πρώτοι εφευρέτες της γραφής και του ἀλφαβήτου

Μακροχρόνια εἶναι ἡ ἐπιμονὴ τῶν ἐρευνητῶν τῆς προϊστορικῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας, ξένων καὶ Ἑλλήνων, εὐτυχῶς στοὺς τελευταίους ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις, νὰ ἰσχυρίζoνται τὴν προέλευση ἀπὸ τὴν ἀνύπαρκτη ἰνδοευρωπαϊκὴ καὶ ἄλλες ξένες, ἀνύπαρκτες ἐπίσης, γλῶσσες, ἀκόμη καὶ στὴν ἑλληνιστικὴ περίοδο τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Ὁ Ἄγγλος ἑλληνιστὴς π.χ. καθηγητὴς τῆς ἑλληνικῆς φιλολογίας ἀποφαίνεται μὲ βεβαιότητα: «Τὴ δεύτερη χιλιετηρίδα π.Χ.…

Η Δικτατορία της 4ης Αυγούστου

Στις 4 Αυγούστου 1936 ο πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς με τη συγκατάθεση του βασιλιά Γεωργίου Β’ αναστέλλει βασικά άρθρα του Συντάγματος και κηρύσσει δικτατορία. Θα επιβάλλει ένα αυταρχικό καθεστώς με κάποια φασιστικά στοιχεία, που δεν θα οδηγήσουν όμως στη δημιουργία ενός ολοκληρωτικού κράτους. Το καθεστώς αποδείχτηκε ότι ήταν προσωποπαγές και θα καταρρεύσει μετά τον θάνατό του,…

Αύγουστος 1944: Το Ολοκαύτωμα των Τσιγγάνων

Βερολίνο 1933. Η Νύχτα των Κρυστάλλων.  Το ναζιστικό καθεστώς προωθεί μια κοινωνική συνοχή στηριγμένη στο ναρκισσισμό του «εθνικού εμείς», καθιστώντας την κοινωνία πρόθυμη να υπερασπιστεί με κάθε τρόπο τη φυλετική της καθαρότητα. Τα πρόσωπα (και άρα οι πολίτες) κρύβονταν συχνά πίσω από την απρόσωπη άρεια συλλογική ψυχή, επενδύοντας στα γυμνασμένα σώματα των μαχητών και στην…

Η διοικητική ὀργάνωση της Μακεδονίας και η Θεσσαλονίκη κατά την πρώιμη και τη μέση βυζαντινή περίοδο

Ἀπὸ τοὺς ὕστερους ρωμαϊκοὺς καὶ πρώιμους βυζαντινοὺς αἰῶνες (οὐσιαστικὰ ἀπὸ τὸν ὕστερο 4ο αἰ. μ. Χ.) μέχρι τὶς ἀπαρχὲς τῆς «θεματικῆς» αὐτοκρατορικῆς διοίκησης τῶν μέσων βυζαντινῶν χρόνων (7ος – 8ος αἰ.) ἡ εὐρύτερη γεωγραφικὴ Μακεδονία ὑπαγόταν διοικητικὰ στὶς ὁμώνυμες ἐπαρχίες (provinciae) τῆς Μακεδονικῆς διοικήσεως (dioecesis Macedonia)· ἡ συγκεκριμένη διοίκηση εἶχε ἐπικεφαλῆς ἕναν βικάριο (vicarius) καὶ…

Ιούλιος του 1974: O Ιωαννίδης ζητούσε για αντάλλαγμα την Κωνσταντινούπολη

Αποκαλυπτική για τα παρασκήνια της πτώσης της χούντας και τη προδοσία της Κύπρου, είναι η μαρτυρία του Αμερικανού διπλωμάτη Τομ Μπόγιατ. Ηταν διευθυντής του γραφείου των Κυπριακών Υποθέσεων (1971-74) στο Στέηντ Ντηπάρνμεντ και ολόκληρη η μαρτυρία του δημοσιευεται στο νέο βιβλίο του Στέλιου Κούλογλου «Μαρτυρίες για την δικτατορία και την αντίσταση» (Εκδόσεις Εστία). […] Τη…

Το κοινωνικό πείραμα που απέδειξε πόσο εύκολα οι άνθρωποι μπορούν να εξελιχθούν σε Ναζί!

Όταν το 1967, ένας καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια, προσπάθησε να διδάξει στους μαθητές του τα γεγονότα που οδήγησαν στο Ολοκαύτωμα, διαπίστωσε ότι πολλοί από αυτούς δεν μπορούσαν να δώσουν μία πειστική απάντηση στο ερώτημα πως οι Γερμανοί πολίτες έγιναν τόσο εύκολα συνένοχοι με το καθεστώς Χίτλερ. Ο Ron Jones ήταν τότε ένας…

Κύπρος: Το προοίμιο μιας τραγωδίας

Η κυπριακή τραγωδία δεν ξεκίνησε με την τουρκική εισβολή στις 2ο Ιουλίου του 1974, προκύπτοντας εκ του μηδενός. Αυτά είναι τα γεγονότα που οδήγησαν στην τραγωδία… Στις 15 Ιουλίου του 1974, γύρω στις 8.15, από το στρατόπεδο της Κοκκινοτριμιθιάς, τανκς έκαναν την εμφάνισή τους, με κατευθύνσεις το Προεδρικό Μέγαρο, το κτίριο Τηλεπικοινωνιών και το κτίριο…

20 Ιουλίου 1974: Δεν ξεχνώ – Όταν η Κύπρος μάτωσε…

Σήμερα συμπληρώνονται 44 χρόνια από το μαύρο πρωινό της 20ης Ιουλίου του 1974, όταν οι ορδές του Αττίλα εισέβαλαν στην Κύπρο, σκορπώντας το θάνατο και την καταστροφή. Σχεδόν τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, εκατοντάδες αγνοούνται και διακόσιες χιλιάδες εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους. Το χρονικό της βάρβαρης εισβολής του «Αττίλα» Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο με…

Ισπανικός εμφύλιος: No pasaran!

Οι χαρακτηρισμοί, οι ερμηνείες και οι διαστάσεις που δόθηκαν σε αυτό το συνταρακτικό ιστορικό γεγονός πολλές κι από διάφορες πλευρές. Βίαιη σύγκρουση των πολιτικών ιδεολογιών του εικοστού αιώνα, προοίμιο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αντιφασιστικός αγώνας, κίνημα για την υπεράσπιση των αξιών του έθνους απέναντι στον κομμουνισμό, πάλη για τη δημοκρατία, κοινωνική επανάσταση, ταξικός πόλεμος. Φασίστες…

Η ανεξιχνίαστη υπόθεση Πολκ

Ο Τζωρτζ Πολκ, Αμερικανός ανταποκριτής που δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο 1948, ήταν ο πρώτος δυτικός δημοσιογράφος που έχασε τη ζωή του καλύπτοντας την εξέλιξη του Ψυχρού Πολέμου. Αποδοκίμασε την κομμουνιστική βία στην Ελλάδα, κατήγγειλε την ελληνική κυβέρνηση ως υπεύθυνη για τη φτώχεια και τη μιζέρια της χώρας και άσκησε κριτική στην Ουάσιγκτον για τη…

Γιατί η Συνθήκη της Λωζάννης είναι ακόμα ισχυρή – Η ιστορία της, οι προβλέψεις της και ο τουρκικός αναθεωρητισμός

Η Συνθήκη της Λωζάννης περικλείει πολλές διατάξεις που στην ουσία αναγνωρίζουν «εκ των υστέρων» προηγούμενες διεθνείς συμφωνίες, αλλά είχαν μείνει ανολοκλήρωτες ή είχαν μονομερή χαρακτήρα. Συγκεκριμένα, η ηττημένη Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγκάζεται να νομιμοποιήσει όλες τις διεθνείς πράξεις που της είχαν επιβληθεί στο άμεσο παρελθόν από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Όταν κάνουμε λόγο για την συνθήκη της…

Ιστορική ανακάλυψη: Βρήκαν το αρχαιότερο σωζόμενο γραπτό απόσπασμα της Οδύσσειας

Μια πήλινη πλάκα με εγχάρακτη επιγραφή που διαπιστώθηκε ότι διασώζει 13 στίχους από την ραψωδία ξ της Οδύσσειας ανακαλύφθηκε μετά από τρία χρόνια ερευνών στον ιερό χώρο της Ολυμπίας. Σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση, όπως αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, μπορεί να χρονολογηθεί στη ρωμαϊκή εποχή και πιθανώς πριν από τον 3ο αι. μ.Χ.…