Τούρκος Πρόεδρος στη Θράκη μετά 65 χρόνια

Το 1952 χρονολογείται η προηγούμενη επίσκεψη Τούρκου Προέδρου στην Ελλάδα και τη Θράκη. Τότε ήταν ο Τζελάλ Μπαγιάρ ο οποίος ακολούθησε ακριβώς το ίδιο πρόγραμμα με επίσκεψη, αρχικά στην Αθήνα και στη συνέχεια στη Θράκη, ανταποδίδοντας επίσκεψη του βασιλικού ζεύγους στην Τουρκία. Η επίσκεψη εκείνη δεν είχε μόνο συμβολικό αλλά ιδιαίτερα ουσιαστικό χαρακτήρα.

Πριν από λίγα χρόνια, το 2012, ένα δώρο της «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης» προς τον τότε αντιπρόεδρο της τουρκικής κυβέρνησης είχε προκαλέσει μεγάλο θόρυβο και αντιδράσεις από διάφορους θρακιώτες και μη, που θεώρησαν μεγάλη πρόκληση μια φωτογραφία με μια τουρκική σημαία στο ρολόι της Ξάνθης.

Ας μην ξεχνάμε​ ότι στη διάρκεια του εμφυλίου στη Θράκη δρούσε τάγμα του ΔΣΕ με μειονοτικούς​ υπό τον γνωστό Τούρκο φιλέλληνα Καπετάν Κεμάλ (Μιχρί Μπελί), που στη συνέχεια φυλακίστηκε στην Τουρκία. ​

«Αντικομμουνιστική» υστερία

Στο κλίμα εκείνο λοιπόν η βασιλική οικογένεια και, ιδιαίτερα η τότε Βασίλισσα Φρειδερίκη, είχαν πρωταγωνιστήσει στη σύσφιξη των σχέσεων με την τουρκική πλευρά και στο πλαίσιο εκείνο είχε εγκαινιαστεί και το μειονοτικό γυμνάσιο της Κομοτηνής «Τζελάλ Μπαγιάρ», και πάλι μήνα Δεκέμβριο στη διάρκεια της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου.

Ήταν ένα σχολείο που χτίστηκε σε χρόνο ρεκόρ των 4 μηνών.  Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς στην Άγκυρα η Βασίλισσα Φρειδερίκη είχε αναφέρει σε επίσημη δεξίωση, απευθυνόμενη στον Τ. Μπαγιάρ: «Εξοχότατε, ξεκίνησα να πραγματοποιήσω ένα σπουδαίο έργο, θα ιδρύσω ένα Λύκειο για τους Τούρκους της Δυτικής Θράκης». Στην ίδια ομιλία ζήτησε από τον Τούρκο Πρόεδρο να δώσει στο σχολείο το  όνομά του για να τον τιμήσει, όπως και έγινε.

Το χρονικό ορόσημο του 1952 σημάδεψε την επέκταση της μειονοτικής εκπαίδευσης στο επίπεδο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς ακολούθησε η στέγαση του μειονοτικού γυμνασίου της Ξάνθης, σχολεία που λειτουργούν αδιάλειπτα έκτοτε. Ήταν όμως η περίοδος μιας αντικομμουνιστικής υστερίας, στη διάρκεια της οποίας η ελληνική πολιτεία  προσπάθησε να ομογενοποιήσει τη μειονότητα της Θράκης ως τουρκική, η περίοδος που οι ταμπέλες με την ένδειξη «μειονοτικό σχολείο» κατέβαιναν για να ανέβουν οι ταμπέλες «τουρκικό σχολείο» και που η Ελλάδα κατάφερε τελικά να τουρκοποιήσει τη μειονότητα, ανεξαρτήτως καταγωγής.

Κατά μια εντυπωσιακή σύμπτωση​, όσοι κυριαρχούνται σήμερα από τις ίδιες ιδεολογικές και αντικομμουνιστικές αντιλήψεις υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο και στοχοποιείται όποιος χαρακτηρίζει τη μειονότητα τουρκική. Τότε πάντως η αλλαγή της στάσης και τα εγκαίνια του Γυμνασίου Τζελάλ Μπαγιάρ χαρακτηρίστηκαν από τους δύο αρχηγών των κρατών σύμβολο της ελληνοτουρκικής φιλίας, κατά τις επίσημες προσφωνήσεις πριν ο Τούρκος Πρόεδρος κόψει την κορδέλα των εγκαινίων.

Εντελώς διαφορετικό κλίμα

Το ρολoi της Ξάνθης στην υποδοχή του 1952 κλίμα της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου είναι εντελώς διαφορετικό, τόσο γιατί η τουρκική πολιτική σκηνή σήμερα βρίσκεται σε παρατεταμένη ανωμαλία και κυνήγι μαγισσών όσο και γιατί οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν περάσει από διαφορετικά κύματα και περίοδους φιλίας και εχθρότητας ενώ παραμένουν σοβαρές διαφορές.

Η συγκεκριμένη περίοδος πάντως δεν προσφέρεται για βήματα στα ελληνοτουρκικά και γίνεται στον απόηχο της κατάργησης της υποχρεωτικής προσφυγής στη Σαρία για τους πολίτες της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης. Μάλιστα, η εξαγγελία αυτή του Έλληνα Πρωθυπουργού ερμηνεύεται ότι κινείται στην αντίληψη των ζητημάτων της μειονότητας ως εσωτερικών θεμάτων που αφορούν τη χώρα και τους πολίτες της και όχι ως διμερούς διαφοράς. Και επ’ αυτού, αναμένεται με ενδιαφέρον πιθανή τοποθέτηση του  Τούρκου Προέδρου.

Γιάννης Σιδηρόπουλος

 

Μοίρασε το άρθρο!