Επηρεάζει το αλκοόλ περισσότερο τις γυναίκες;

Εδώ και χρόνια η «κουλτούρα του αλκοόλ» στον δυτικό κόσμο είναι συνδεδεμένη περισσότερο με τους άνδρες σε σχέση με την γυναίκες. Ίσως να φταίει ο κινηματογράφος κι η διαφήμιση που προωθεί αυτή την εικόνα, με άνδρες να πίνουν εκλεκτά ουίσκι, μπύρες και dry martini. Ίσως να φταίνε κι οι παλιές παραδόσεις που ήθελαν τη γυναίκα να μένει σπίτι για να προσέχει τα παιδιά και να ασχολείται με τα οικιακά, την ώρα που άντρες διασκέδαζαν σε κάποιο καφενείο ή σε μία παμπ.

Ωστόσο, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα τελευταία χρόνια αυτό έχει αλλάξει. Μπορεί στατιστικά οι άνδρες που πίνουν αλκοόλ να είναι περισσότεροι από τις γυναίκες, αλλά αυτό δεν ισχύει για τις νέες γενιές. Ειδικότερα, οι γυναίκες που γεννήθηκαν μεταξύ 1991 και 2000 φαίνεται ότι καταναλώνουν ίδιες ποσότητες αλκοόλ με τους άνδρες και σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία θα μπορούσαν μελλοντικά να τους «ξεπεράσουν».

Οι γυναίκες υποφέρουν όλο και περισσότερο από τις αρνητικές επιπτώσεις του αλκοόλ. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι τα ποσοστά θνησιμότητας από κίρρωση του ύπατος αυξήθηκαν κατά 57% στις γυναίκες ηλικίας 45-64 ετών από το 2000-2015 στις ΗΠΑ, σε σύγκριση με το 21% μεταξύ των ανδρών. Επίσης τα ποσοστά αυξήθηκαν κατά 18% στις γυναίκες ηλικίας 25-44 ετών, παρότι μειώθηκαν κατά 10% στους άνδρες.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι τα ποσοστά νοσηλείας ενήλικων γυναικών στα νοσοκομεία για υπερβολική δόση αλκοόλ επίσης αυξήθηκαν σημαντικά. Αλλά το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι οι γυναίκες πίνουν περισσότερο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σώμα των γυναικών επηρεάζεται διαφορετικά από το αλκοόλ σε σχέση με τους άνδρες, κυρίως λόγω μεγέθους.

Οι μελέτες έδειξαν ότι οι γυναίκες παράγουν μικρότερες ποσότητες ενός ενζύμου που ονομάζεται αλκοολική αφυδρογονάση (ADH), το οποίο απελευθερώνεται στο ήπαρ και διασπά το αλκοόλ στο σώμα. Παράλληλα, το λίπος συγκρατεί το αλκοόλ στο σώμα, ενώ το νερό βοηθά στη διάσπαση του. Οι γυναίκες αποθηκεύουν λιγότερο νερό στο σώμα τους σε σχέση με τους άντρες. Ένας άντρας αποτελείται κατά μέσο όρο από 65% νερό ενώ μια γυναίκα συνήθως από 55%. Έτσι, χάρη στα φυσικά υψηλότερα επίπεδα σωματικού λίπους και τα χαμηλότερα επίπεδα νερού στο σώμα, οι γυναίκες έχουν μια τελείως διαφορετική αντίδραση στο αλκοόλ, σύμφωνα με το BBC.

«Αυτή η διαφοροποίηση είναι ο λόγος για τον οποίο βλέπουμε περισσότερα ιατρικά προβλήματα υγείας σε γυναίκες», εξηγεί η Dawn Sugarman, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Χάρβαρντ και ψυχολόγος εθισμού στο McLean Hospital της Μασαχουσέτης. Οι γυναίκες που πίνουν υπερβολικά επίσης τείνουν να εθίζονται πιο γρήγορα και πιο εύκολα από τους άνδρες.

Η πρώτη μελέτη σχετικά με τις διαφορετικές επιπτώσεις του αλκοόλ στα δύο φύλα δημοσιεύθηκε το 1990. Στην πραγματικότητα, σχεδόν όλες οι κλινικές μελέτες σχετικά με το αλκοόλ γίνονταν μόνο στους άντρες μέχρι τότε. Κι αυτό γιατί ο αλκοολισμός θεωρούνταν εκείνη την εποχή πρόβλημα κυρίως των ανδρών.

 Αυτό άλλαξε όταν κυβερνητικά ιδρύματα, όπως το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας αποφάσισαν να συμπεριλάβουν τις γυναίκες και τις μειονότητες στις κλινικές έρευνες. «Οι άνθρωποι απλά δεν σκέφτονταν τις γυναίκες», αναφέρει η Sharon Wilsnack, καθηγήτρια ψυχιατρικής και συμπεριφορικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Βόρειας Ντακότα. Για το διδακτορικό της στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Wilsnack έγραψε τη διατριβή σχετικά με τις γυναίκες και το αλκοόλ. Με τον σύζυγό της, ο οποίος είναι κοινωνιολόγος, η Wilsnack συνέχισε την πρώτη μακροχρόνια μελέτη για τις συνήθειες κατανάλωσης αλκοόλ των γυναικών. Ανάμεσα στα ευρήματά τους ήταν η ανακάλυψη ότι οι γυναίκες που κάνουν κατάχρηση στο αλκοόλ, συχνά έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής κακοποίησης ως παιδιά.

Η έρευνα σχετικά με το αλκοόλ ανάλογα με το φύλο, έφερε στο φως αρκετά νέα στοιχεία. Μέχρι τη δεκαετία του 2000, οι εγκεφαλικές ανιχνεύσεις των αλκοολικών έδειχναν ότι οι εγκέφαλοι των γυναικών είναι πιο ευαίσθητοι στο αλκοόλ. Όμως η Marlene Oscar-Berman, καθηγήτρια ανατομίας και νευροψυχολογίας στη Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, ανακάλυψε κάτι διαφορετικό.

Όταν η ομάδα της εξέτασε τους εγκεφάλους ατόμων που καταναλώνουν αλκοόλ για χρόνια, παρατήρησε ότι οι αλκοολικοί άνδρες είχαν μικρότερα κέντρα ανταμοιβής από τους υπόλοιπους. Αυτή η περιοχή του εγκεφάλου συνδέεται με τα κίνητρα και παίζει ρόλο με την λήψη αποφάσεων, ακόμα και για τα ένστικτα επιβίωσης. Αλλά στις αλκοολικές γυναίκες, τα κέντρα ανταμοιβής ήταν μεγαλύτερα σε σχέση με αυτές που δεν κατανάλωναν αλκοόλ, που πρακτικά σημαίνει ότι ο εγκέφαλός τους ήταν λιγότερο «φθαρμένος» από των ανδρών.

«Τα ευρήματά μας ήταν αντίθετα  με τη γενική ιδέα ότι οι γυναίκες είναι πιο ευαίσθητες στην εγκεφαλική βλάβη από το αλκοόλ. Οι επιστήμονες δεν έχουν καταλάβει ακόμα τι μπορεί να προκαλεί αυτές τις διαφορές», λέει η Oscar-Berman.

Τέτοιου είδους ευρήματα δείχνουν πόσο σημαντικός είναι ο διαχωρισμός της έρευνας ανάλογα με το φύλο, σύμφωνα με την Sugarman. Επισημαίνει πρόσφατες έρευνες που δείχνουν ότι οι γυναίκες που είναι εθισμένες στο αλκοόλ, έχουν καλύτερα αποτελέσματα όταν βρίσκονται σε ομάδες θεραπείας και απεξάρτησης που απευθύνονται αποκλειστικά σε γυναίκες. Ο λόγος είναι ότι έχουν διαφορετικά κίνητρα στην κατανάλωση ακλοόλ. Οι περισσότερες φαίνεται ότι πίνουν για να απαλύνουν τον συναισθηματικό πόνο που νιώθουν, ενώ στους άνδρες η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται περισσότερο με την κοινωνική πίεση.

Λόγω αυτών των διαφορετικών κινήτρων στην κατανάλωση οινοπνεύματος, αξίζει να εξεταστεί το πώς οι ανάγκες των γυναικών στη απεξάρτηση μπορεί να διαφέρουν από τις ανδρικές. Για παράδειγμα, οι γυναίκες που βίωσαν σεξουαλική κακοποίηση μπορεί να μην αισθάνονται ασφαλείς σε μια ομάδα όπου το 70% των συμμετεχόντων είναι άνδρες.

Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μακρόχρονη χρήση αλκοόλ είναι αρκετά επικίνδυνη και μπορεί να προκαλέσει σε όλους προβλήματα υγείας, δηλητηριάσεις ακόμα και πρόωρο θάνατο. Όσο περισσότερο πίνει κανείς, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εγκεφαλικού, ανευρύσματος, υπέρτασης και καρδιακής ανεπάρκειας.

Μοίρασε το άρθρο!